Απεργία εκπαιδευτικών, 15 Φλεβάρη 2023
Η Λίλιαν Μπουρίτη ξεσκεπάζει τις κοινωνικές αιτίες, αλλά και τις πολιτικές της κυβέρνησης που επιδεινώνουν το φαινόμενο. Οι αγώνες των εργατών/τριών και της νεολαίας ανοίγουν λύσεις και δείχνουν τον δρόμο για μια κοινωνία χωρίς καταπίεση.
Η βία των ανηλίκων έχει πάρει ανησυχητικές διαστάσεις και έχει ανοίξει η συζήτηση για τις αιτίες και τους τρόπους αντιμετώπισης. Η Πανελλήνια Έρευνα του ΕΠΙΨΥ (2022) (Ερευνητικού Πανεπιστημιακού Ινστιτούτου Ψυχικής Υγείας) αναφέρει ότι σχεδόν 1 στους 3 (30,7%) εφήβους στην Ελλάδα έχει πρόσφατα εμπλακεί σε βίαιο καυγά, ενώ 1 στους 8 (12,1%) εφήβους στην Ελλάδα έχει πολύ πρόσφατα συμμετάσχει σε εκφοβισμό άλλου/ης μαθητή/ριας και σε ποσοστό 7,1% έχει κάνει ηλεκτρονικό εκφοβισμό.1
Η βία ενός ολόκληρου συστήματος σε κρίση είναι στην πραγματικότητα αυτή που αντανακλάται σε κάθε εκδήλωση βίας ανηλίκων. Και αυτό ακριβώς προσπαθεί να αποκρύψει η κυβέρνηση της ΝΔ, για να μην αποκαλυφθεί ότι η ίδια είναι υπεύθυνη για την κοινωνία της βίας που διαμορφώνουν οι πολιτικές της, επομένως και για τη βία των ανηλίκων. Κι όχι τα παιδιά, οι εκπαιδευτικοί και οι γονείς στους οποίους προσπαθεί συνεχώς να μεταθέσει την ευθύνη.
Η πρώτη αιτία της βίας ανηλίκων είναι η οικονομική κρίση που δυσκολεύει συνεχώς τη ζωή της εργατικής οικογένειας. Η υπερεντατικοποίηση στη δουλειά, ο φόβος της απόλυσης και της ανεργίας σε συνδυασμό με την ακρίβεια δημιουργούν ένα εκρηκτικό μίγμα. Ο κυρίαρχος μύθος θέλει την οικογένεια σαν ένα καταφύγιο όπου οι άνθρωποι μπορούν να βρουν την αγάπη και τη στοργή που λείπει από τη σκληρή καθημερινότητα μιας κοινωνίας βασισμένης στον ανταγωνισμό και στο κυνήγι του κέρδους. Όμως στην πράξη ο κλειστός χώρος μιας οικογενειακής σχέσης μπορεί να εσωτερικεύει και να εντείνει τις πιέσεις που έρχονται από την ανεργία, την απληρωσιά, την κούραση, το άγχος, τις προκαταλήψεις.2 Αυτό έχει σαν συνέπεια να μεγαλώνουν συνεχώς τα περιστατικά ενδοοικογενειακής βίας, όχι μόνο η βία κατά των γυναικών, αλλά και η κακοποίηση των παιδιών. Ακόμα και τα ποσοστά των παιδικών αυτοκτονιών μεγαλώνουν τα τελευταία χρόνια.
Παράλληλα οι περικοπές και οι ιδιωτικοποιήσεις στην Παιδεία, την Υγεία και τις κοινωνικές υπηρεσίες οδηγούν τις γυναίκες να μην έχουν κυριολεκτικά πού να αφήσουν τα παιδιά τους. Το κράτος έχει φορτώσει αποκλειστικά στην εργατική οικογένεια τη φροντίδα των παιδιών.
Η Βοηθός Συνήγορος του Παιδιού και πρώην πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Δικτύου Συνήγορων του Παιδιού, Θεώνη Κουφονικολάκου υπογραμμίζει σε συνέντευξή της: «Είναι σημαντικό να σκεφτόμαστε στη δύσκολη αυτή διαδρομή ότι δεν υπάρχουν επικίνδυνα παιδιά, αλλά μόνο παιδιά σε κίνδυνο... Τέλος δεν μπορώ να μην φωτίσω την αντίφαση ανάμεσα στον ειλικρινή προβληματισμό μας για τη βία και στην πραγματική κατάσταση των υπηρεσιών που μπορούν να την προλάβουν, διαχειριστούν και αντιμετωπίσουν. Οι υπηρεσίες Ψυχικής Υγείας έχουν λίστες αναμονής, οι κοινωνικές υπηρεσίες είναι εξαιρετικά υποστελεχωμένες, ενώ λειτουργούν χωρίς καθηκοντολόγιο και θεσμοθετημένο πρωτόκολλο ενεργειών και εν γένει η χώρα στερείται ενιαίας πολιτικής παιδικής προστασίας».3
Παράλληλα η κυβέρνηση της ΝΔ και το σύστημα, ειδικά σε μια περίοδο πολύπλευρης κρίσης σαν τη σημερινή, κάνει μια ολόκληρη ιδεολογική επίθεση χρησιμοποιώντας το δηλητήριο του ρατσισμού και του σεξισμού με το οποίο προσπαθεί να διασπάσει την εργατική τάξη και τη νεολαία, για να αποπροσανατολίσει. Σύμφωνα με τις έρευνες, τα παιδιά που διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο να καταστούν θύματα εκφοβισμού από συμμαθητές τους είναι κατά κύριο λόγο τα παιδιά που έχουν μεταναστεύσει στην Ελλάδα από άλλες χώρες, τα κορίτσια, τα παιδιά που βιώνουν υλική στέρηση και τα παιδιά που διαβιούν σε μονογονεϊκό νοικοκυριό με μητέρα. Χαρακτηριστικό παράδειγμα η ομοφοβική επίθεση τον περασμένο Μάρτιο στο κέντρο της Θεσσαλονίκης, όπου μια ακροδεξιά ομάδα νεαρών επιτέθηκε σε δύο τρανς.
Η βία προέρχεται και από τους πυλώνες του ίδιου του εκπαιδευτικού μας συστήματος που υψώνει ταξικά εμπόδια από την Α’ δημοτικού έως την Τριτοβάθμια εκπαίδευση με όλους τους τρόπους, πετώντας παιδιά της εργατικής τάξης έξω από τα σχολεία και κάνοντάς τα πιο ευάλωτα στη βία, στο ρατσισμό και στο σεξισμό. Παράλληλα, ο ανταγωνισμός, η επιβολή του επικρατέστερου προς τον αδύναμο, η ατομικότητα είναι ο τρόπος που οι από πάνω θέλουν να λειτουργεί το Δημόσιο Σχολείο.
Το Υπουργείο Παιδείας ανακοίνωσε μια σειρά από μέτρα για την αντιμετώπιση της βίας και του σχολικού εκφοβισμού που όχι μόνο δεν πρόκειται να δώσουν λύσεις στο πρόβλημα, αλλά είναι πιθανό να φέρουν περισσότερη βία. Τα μέτρα αυτά το μόνο που κάνουν είναι να δίνουν έμφαση στην αυστηροποίηση των ποινών. Το σχολείο θα μπορεί να δίνει αποβολές μέχρι και 5 μέρες, ενώ σήμερα δίνει ως 2 και να αποφασίζει για αλλαγή σχολικού περιβάλλοντος του μαθητή, με απλή γνώμη συμβούλου εκπαίδευσης και χωρίς καν τη σύμφωνη γνώμη του ΚΕ.Δ.ΑΣ.Υ. (Κέντρο Διεπιστημονικής Αξιολόγησης, Συμβουλευτικής και Υποστήριξης). Ανάμεσα στα τιμωρητικά μέτρα είναι και ο αποκλεισμός από δράσεις, πολιτιστικές ή αθλητικές εκδηλώσεις και εκπαιδευτικές εκδρομές. Από τον Σεπτέμβρη επίσης θα απαγορεύεται η διαγραφή απουσιών από το σύλλογο διδασκόντων, με συγκεκριμένες εξαιρέσεις. Χαρακτηριστικό παράδειγμα ότι η αυστηροποίηση των ποινών και η μεγαλύτερη καταστολή δεν αποδίδει είναι οι ΗΠΑ. Για να μπεις στα σχολεία περνάς από ανιχνευτή μετάλλων και ένοπλες φυλάξεις. Και, όμως, είναι πρώτοι στα κρούσματα βίας στα παιδιά.
«Το πρόσφατο διαφημιστικό σποτ του Υπουργείου Παιδείας αναπαράγει με μονοδιάστατο τρόπο την εικόνα βίαιων συμμοριών εφήβων, χωρίς να επιχειρεί μια πιο ουσιαστική προσέγγιση του φαινομένου. Μάλιστα το σποτ κλείνει προτρέποντας παιδιά και γονείς να καταγγείλουν περιστατικά βίας σε ηλεκτρονική πλατφόρμα και διαβεβαιώνει ότι το σχολείο και μια “ομάδα ειδικών” θα αναλάβουν δράση. Εννοούν τους εξαντλημένους και υποστελεχωμένους συλλόγους διδασκόντων, καθώς και κοινωνικών λειτουργών, παιδοψυχολόγων και σχολικών νοσηλευτών που δεν υπάρχουν ως μόνιμο προσωπικό στη συντριπτική πλειοψηφία των σχολικών μονάδων».4
Οι δαπάνες για την Παιδεία είναι από τις χαμηλότερες στην ΕΕ. Φέτος θα δοθεί το 2,8% του ΑΕΠ, όταν ο αντίστοιχος ευρωπαϊκός δείκτης κυμαίνεται στο 5%-5,5%. Οι συνέπειες είναι τραγικές. Τα σχολεία είναι κακοσυντηρημένα και η ικανότητα να παρέχουν εκπαίδευση παρεμποδίζεται από την έλλειψη διδακτικού προσωπικού. Παράλληλα γίνεται προσπάθεια επιβολής στα σχολεία του τρόπου λειτουργίας που προσιδιάζει με αυτόν των επιχειρήσεων που ανταγωνίζονται η μία την άλλη.
Η αξιολόγηση κατηγοριοποιεί και χωρίζει τα σχολεία σε “καλά” και “κακά”. Τα “καλά” σχολεία επιλέγουν τους μαθητές τους με σκοπό να έχουν όσο το δυνατόν πιο ομογενοποιημένο μαθητικό πληθυσμό. Παιδιά με ειδικές μαθησιακές δυσκολίες, δίγλωσσα, παιδιά από χαμηλά οικονομικά ή “δυσλειτουργικά” οικογενειακά περιβάλλοντα ή απλά παιδιά με χαμηλές μαθησιακές επιδόσεις αποκλείονται από το σχολείο. Η κατάσταση πρόκειται να επιδεινωθεί αν εφαρμοστεί το “δικαίωμα ελεύθερης γονικής επιλογής σχολείου” που διατυμπανίζει η ΝΔ σε συνδυασμό με την ήδη υπάρχουσα προσπάθεια κατηγοριοποίησης των σχολείων με την επέκταση του θεσμού των πρότυπων και πειραματικών.5
Το εκπαιδευτικό σύστημα είναι εξετασιοκεντρικό. Η ελληνική PISA που προσπαθεί να καθιερώσει το Υπουργείο, υπερφορτώνει ακόμα πιο πολύ μαθητές/τριες και εκπαιδευτικούς, φτάνοντας φέτος τις εξετάσεις σε 330 δημοτικά και σε άλλα τόσα γυμνάσια. Αυτό οδηγεί από τη μία μαζικά τους μαθητές στον ανταγωνισμό και τη βαθμοθηρία. Από την άλλη η ακαδημαϊκή “αποτυχία” δημιουργεί αίσθημα αδικίας, θυμού ακόμα και μίσους προς το σχολείο και οδηγεί χιλιάδες παιδιά στο περιθώριο, που νιώθοντας αποτυχημένα είναι πολύ πιο πιθανό να δράσουν παραβατικά ή βίαια.
Οι έρευνες που έχουν γίνει τόσο στην Ελλάδα όσο και στο εξωτερικό καταδεικνύουν ότι η σχολική επίδοση έχει άμεση σχέση με την κοινωνική τάξη προέλευσης των μαθητών. Είναι πολύ πιθανό ότι πάρα πολλά παιδιά της εργατικής τάξης δεν θα μπορέσουν να ανταποκριθούν στο ακραία ανταγωνιστικό περιβάλλον της αξιολόγησης και θα πεταχτούν εκτός σχολικού περιβάλλοντος. Παράλληλα, η σχολική κοινότητα εγκλωβίζεται σε ένα τεχνοκρατικό πρόγραμμα σπουδών, όπου δεν υπάρχουν ή υποτιμώνται ολοσχερώς τα καλλιτεχνικά μαθήματα, οι κοινωνικές επιστήμες, οι ομαδοσυνεργατικές και δημοκρατικές δραστηριότητες, η επαφή με τη φύση, η πρακτική δημιουργία, το παιχνίδι.
Η κυβέρνηση προσπαθεί να πείσει ότι το πρόβλημα της βίας ανηλίκων είναι ατομικό και αφορά το παιδί και την οικογένεια. Ανατριχιαστικές σε αυτή την κατεύθυνση ήταν οι δηλώσεις του Υφυπουργού Υγείας Βαρτζόπουλου περί «βιολογικής βάσης» των γυναικοκτονιών και παράλληλα «συμμόρφωσης» των «επιθετικών παιδιών που γεννιούνται από γονείς που έχουν μια επιθετική συμπεριφορά». Τολμάει να μιλάει για επιθετική συμπεριφορά η Δεξιά που ήταν πάντα το κόμμα της ράβδου και της σωματικής βίας μέσα στα σχολεία. Που χρειάστηκε το μεγαλειώδες κίνημα της Μεταπολίτευσης 50 χρόνια πριν, για να καταφέρουμε να απαλλαγούμε από τις ποδιές, τους επιθεωρητές, το ξύλο στα παιδιά και τις αλλεπάλληλες σωματικές τιμωρίες. Και δεν πρόκειται να τους αφήσουμε να μας γυρίσουν ξανά εκεί.
Παράλληλα η κυβέρνηση Μητσοτάκη προσπαθεί να ρίξει την ευθύνη στους ίδιους τους εκπαιδευτικούς. Ενδεικτικά, στους δείκτες «Σχέσεις – κλίμα» της αξιολόγησης που προσπαθεί να επιβάλλει το Υπουργείο τα τελευταία χρόνια, οι σχέσεις μεταξύ παιδιών, σχολείου και γονέων βαραίνουν κατά αποκλειστικότητα τους εκπαιδευτικούς. Δεν είναι λίγες φορές που υπεύθυνοι για περιστατικά βίας σε σχολεία υποδεικνύονται οι υπεύθυνοι τάξης ή οι «σύμβουλοι σχολικής ζωής», εκπαιδευτικοί δηλαδή που καλούνται να μεσολαβήσουν μεταξύ μαθητών/τριών και σχολείου.
Μιλάνε για βία αυτοί που το μόνο που έχουν προσφέρει στην νεολαία στις φτωχογειτονιές , εδώ και δεκαετίες είναι μπάτσους και καταστολή. Μιλάνε για τα πρότυπα της νεολαίας, αλλά ο πετυχημένος “τράπερ” είναι η καρικατούρα του “αυτοδημιούργητου” επιχειρηματία που προβάλλει το σύστημα, οι τηλεοράσεις του και όλα τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Μιλάνε για παραβατικότητα, αλλά προσπαθούν να κρύψουν ότι οι νέοι των εργατογειτονιών δεν έχουν πρόσβαση σε υλικά αγαθά που θα μπορούσε να τους προσφέρει ένας αξιοπρεπής μισθός. Νέοι που δεν ξέρουν καν αν έχουν μέλλον.
Η υποκρισία αυτής της κυβέρνησης που παριστάνει πως νοιάζεται για τη βία των ανηλίκων είναι πραγματικά εξοργιστική αν αρχίσουμε να ξεδιπλώνουμε όλους τους τρόπους με τους οποίους ασκεί η ίδια βία στα παιδιά της εργατικής τάξης. Πρώτα από όλα με την παιδική φτώχεια. Σε έρευνα που δημοσιοποίησε πρόσφατα το Κέντρο Προγραμματισμού και Οικονομικών Ερευνών (ΚΕΠΕ) για την παιδική φτώχεια με τίτλο «Τα επιδόματα συγκράτησαν σταθερή την παιδική φτώχεια;» σημειώνεται ότι:
«Όταν ληφθεί υπόψη ένας ακόμη πιο πολυδιάστατος δείκτης, όπως ο Leriou, τότε η παιδική φτώχεια μειώνεται κατά 0,4% από το σχολικό έτος 2021-2022 στο σχολικό έτος 2022-2023. Αυτό συμβαίνει γιατί ο δείκτης ενσωματώνει περισσότερες λεπτομέρειες ως προς τις συνιστώσες της παιδικής φτώχειας και συνεπώς καταγράφει πιο σωστά την επίδραση των επιδοματικών πολιτικών σε αυτές, όπως για παράδειγμα, στο ηλεκτρικό ρεύμα, στη στέγαση κλπ. Ωστόσο, όπως επισημαίνεται, καθώς οι επιδοματικές πολιτικές δεν επιδρούν στην ηθική εκπαίδευση, σημειώνεται ραγδαία αύξηση της παιδικής φτώχειας ως προς το πρίσμα της ηθικής παιδείας».
Ανησυχητικά χαρακτηρίζει το ΚΕΠΕ και τα αποτελέσματα στο σύνολό τους αναφορικά με τη διατροφή καθώς, όπως αναφέρει, στο σχολικό έτος 2022-2023, καταγράφεται αύξηση της παιδικής φτώχειας υπό το πρίσμα της κατάλληλης ποιοτικά και ποσοτικά διατροφής. Ειδικότερα, προτείνεται τα σχολικά γεύματα να επεκταθούν σε όλες τις σχολικές βαθμίδες, σε όλες τις τάξεις, για όλα τα παιδιά, ανεξαρτήτως εισοδηματικών ή άλλων κριτηρίων και κανένα απολύτως παιδί να μη μένει εκτός αυτής της σημαντικής υποστήριξης.
Επίσης, καταδεικνύεται πόσο απαραίτητη είναι η έμφαση στην ηθική εκπαίδευση και όχι μόνο στην εκπαίδευση εκείνη που καλλιεργεί δεξιότητες στους μαθητές. Τα αρνητικά αποτελέσματα της ακρίβειας στην ποιότητα ζωής των πολιτών, φαίνεται να μην αντισταθμίζονται από τα οφέλη των επιδομάτων.6
Οι ταξικοί αποκλεισμοί παιδιών από τα νοσοκομεία και τα σχολεία συνεχώς μεγαλώνουν. Όπως έγραφε ο Σπύρος Ψύχας από το Δίκτυο για την καταπολέμηση της φτώχειας: “Σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης η Ελλάδα είναι σταθερά η δεύτερη μετά τη Βουλγαρία χώρα με τα μεγαλύτερα ποσοστά πληθυσμού σε κίνδυνο φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού όλα τα χρόνια από το 2015 μέχρι και το 2021 (όπως ακριβώς και με την υλική στέρηση). Οι ερευνητές κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου και για την παιδική φτώχεια, αφού σχεδόν ένα στα τέσσερα παιδιά ζει σε νοικοκυριό με κίνδυνο φτώχειας και ένα στα τρία σε κίνδυνο φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού. Τα στοιχεία αυτά δείχνουν ότι η παιδική φτώχεια στην Ελλάδα είναι έντονη, επαναλαμβανόμενη και χειροτερεύει και ότι βρισκόμαστε σε πολύ δυσμενέστερη θέση από τον μέσο όρο στην Ευρώπη, όπου ένα στα πέντε παιδιά ζει στη φτώχεια...”.
Υπογραμμίζει πως: «Βλέπουμε ότι τα συσσωρευμένα χρέη των νοικοκυριών επιδεινώνονται λόγω της αύξησης των τιμών που οδηγούν τους ανθρώπους στον δρόμο, την ώρα που το Εθνικό Σύστημα Υγείας σκλήρυνε την πρόσβαση για όσους και όσες δεν είναι ασφαλισμένοι, περιορίζοντας τη δυνατότητα χορήγησης συνταγών από ιδιώτες γιατρούς και ορίζοντας ότι αυτό θα γίνεται μόνο μέσω νοσοκομείων. Ένας στους τέσσερις ωφελούμενους αναγκάστηκε να χρησιμοποιήσει ιδιωτικούς πόρους για να εξυπηρετηθεί σε δομές υγειονομικής περίθαλψης».7
Παράλληλα με τη φτώχεια, η βία αυτής της κυβέρνησης απέναντι στα παιδιά κλιμακώνεται με τις περικοπές στην Δημόσια Παιδεία και Υγεία. Οι περικοπές στην Παιδεία κάνουν την κατάσταση των σχολείων επικίνδυνη. Τα περιστατικά «ατυχημάτων» πληθαίνουν. Πολλά σχολεία πλημμυρίζουν στην πρώτη βροχή, σχολεία, όπως αυτά στου Ζωγράφου, παραμένουν κλειστά, για ένα μήνα, λόγω προβλημάτων στατικής επάρκειας ενώ σε πολλά άλλα πέφτουν σοβάδες και ψευδοροφές στα κεφάλια εκπαιδευτικών και μαθητών. Νηπιαγωγός στον Πύργο παρέμεινε για ώρα λιπόθυμη χωρίς να βρίσκεται στο πλάι της ένας ενήλικας να φροντίσει αυτή και τα παιδιά. Τραγικότερο όλων το περιστατικό που συνέβη, πριν ένα χρόνο, σε σχολείο των Σερρών, όπου 11χρονος μαθητής έχασε τη ζωή του έπειτα από έκρηξη λέβητα.
Ταυτόχρονα αυτή η κυβέρνηση προσπαθεί να διαλύσει τα δημόσια παιδιατρικά νοσοκομεία με πιο πρόσφατο παράδειγμα το Αγλαϊα Κυριακού. Οι ελλείψεις προσωπικού στα χειρουργεία, (στο Αγλαΐα Κυριακού είναι μόνο 7 αναισθησιολόγοι) σημαίνει ότι επαρκούν μετά βίας μόνο για τα επείγοντα περιστατικά. 3.000 παιδιά περιμένουν σε λίστα αναμονής να χειρουργηθούν. Η συνέχιση της υπερεφημέρευσης των γιατρών, βάζει σε κίνδυνο τις ζωές μικρών παιδιών και των ίδιων των εργαζόμενων του νοσοκομείου. Η πολιτική της κυβέρνησης Μητσοτάκη προσπαθεί συνειδητά να οδηγήσει στην συρρίκνωση και την ιδιωτικοποίηση των Παιδιατρικών νοσοκομείων όλα τα τελευταία χρόνια. Πριν δυο χρόνια ήταν η υποστελέχωση του Παίδων Πεντέλης, στην συνέχεια ήταν το Καραμανδάνειο της Πάτρας, η παράδοση Παιδογκολογικού του Αγία Σοφία στην Βαρδινογιάννη, τώρα ήρθε η σειρά του Αγλαΐα Κυριακού. Η πολιτική τους είναι η σκόπιμη υποστελέχωση των δημόσιων Παιδιατρικών νοσοκομείων έτσι ώστε να αναγκάζονται οι γονείς που δεν μπορούν να περιμένουν τα παιδιά τους σε μια ατελείωτη λίστα αναμονής για χειρουργείο, να καταφεύγουν σε ιδιωτικές κλινικές και να πληρώνουν από την τσέπη τους για την Υγεία των παιδιών τους.
Αναρωτιούνται για τις αιτίες της έξαρσης της βίας των ανηλίκων αυτοί που δολοφονούν με τον Πόλεμο, τον Ρατσισμό και τον Σεξισμό. Η κυβέρνηση Μητσοτάκη συμμετέχει με φρεγάτες στη γενοκτονία που κάνει το Ισραήλ στην Παλαιστίνη. Ο τραγικός απολογισμός του πολέμου μέχρι στιγμής είναι περισσότεροι από 35.000 νεκροί Παλαιστίνιοι μεταξύ των οποίων 14.500 τουλάχιστον νεκρά παιδιά. Ο αριθμός των παιδιών που σκοτώθηκαν στη Γάζα σε 4 μήνες στρατιωτικών επιχειρήσεων του Ισραήλ είναι μεγαλύτερος από τον αντίστοιχο των παιδιών που σκοτώθηκαν σε 4 χρόνια συγκρούσεων ανά τον κόσμο, σύμφωνα με τον επικεφαλής της υπηρεσίας του ΟΗΕ για τους Παλαιστίνιους πρόσφυγες Φιλίπ Λαζαρινί.8 Η κυβέρνηση Μητσοτάκη έχει τα χέρια της βαμμένα με το αίμα των Παλαιστίνιων παιδιών, για να έχουμε μία αίσθηση τι πραγματικά σημαίνει βία και ποιοι την ασκούν.
Το ίδιο συμβαίνει με τις δολοφονίες των προσφύγων και των παιδιών τους. Η Ευρώπη Φρούριο και η ελληνική κυβέρνηση έχουν μετατρέψει το Αιγαίο σε υγρό τάφο προσφύγων και έχουν κάνει απροσπέλαστα τα σύνορα με το φράχτη στον Έβρο. Με μεγαλύτερο παράδειγμα το έγκλημα με το ναυάγιο στην Πύλο πέρσι το καλοκαίρι, όπου πάνω από 600 πρόσφυγες, ανάμεσα τους πολλά παιδιά, πνίγηκαν με ευθύνη της κυβέρνησης, του Λιμενικού και της Frontex. Ταυτόχρονα δολοφονούν με τις γυναικοκτονίες, αλλά και με την κακοποίηση παιδιών, από το σκάνδαλο της Κιβωτού του κόσμου, ως την υπόθεση της 12χρονης στον Κολωνό που την βίαζε ο κομματάρχης της ΝΔ Μίχος. Σε όλες τις περιπτώσεις προσπάθησαν να μετατρέψουν τα θύματα σε θύτες, από την δίκη των 9 διασωθέντων στην Πύλο μέχρι τη μητέρα της 12χρονης που κράτησαν τόσο καιρό μέσα στη φυλακή. Όμως δεν τους πέρασε. Και αυτή είναι η δύναμη του κινήματος μας. Είναι το κίνημα που τους ανάγκασε να καταδικάσουν το Μίχο, είναι το κίνημα που τους ανάγκασε να αθωώσουν τους 9 πρόσφυγες.
Μέσα σε αυτές τις συνθήκες το κίνημα δίνει πολύ μεγάλες μάχες σε όλα τα επίπεδα. Πρώτα από όλα η ίδια η νεολαία. Με τις καταλήψεις στα Πανεπιστήμια ενάντια στην ιδιωτικοποίηση, αλλά και με όλες τις πολιτικές μάχες. Απέναντι στις ιδέες της άρχουσας τάξης που προσπαθεί να απλώσει παντού το ραστιστικό και σεξιστικό της δηλητήριο, υπάρχουν κομμάτια της νεολαίας που δίνουν με τους αγώνες τους και τη μάχη των ιδεών. Χαρακτηριστικό παράδειγμα το Μουσικό Σχολείο Ιλίου όπου οι μαθητές και οι μαθήτριες οργάνωσαν κινητοποίηση φορώντας φούστες, για να απαντήσουν σε τρανσοφοβικό σχόλιο που δέχτηκε τρανς συμμαθήτρια τους από καθηγητή. Το ίδιο Σχολείο οργάνωσε μεγάλη συγκέντρωση έξω από το Αστυνομικό Τμήμα Αγίων Αναργύρων, πρόσφατα, μετά τη γυναικοκτονία της Κυριακής Γρίβα με συνθήματα που καταδείκνυαν ότι ένοχοι για τις γυναικοκτονίες είναι η κυβέρνηση της ΝΔ και το ίδιο το σύστημα. Η νεολαία είναι στην πρώτη γραμμή και στη μάχη για Λευτεριά στην Παλαιστίνη και στην πάλη ενάντια στο ρατσισμό.
Ταυτόχρονα το εργατικό κίνημα ενισχύει τις αντιστάσεις με τις μαζικές Πανεργατικές Απεργίες στις 28 Φλεβάρη, ένα χρόνο μετά τα Τέμπη, και στις 17 Απρίλη, αλλά και ένα σωρό κλαδικές απεργίες. Οι εκπαιδευτικοί από την Καστοριά μέχρι την Κω και από την Ξάνθη μέχρι τα Χανιά, αποφάσισαν, ομόφωνα, να αψηφήσουν τις αποφάσεις των δικαστηρίων και τις μεθοδεύσεις της κυβέρνησης διεκδικώντας από τη ΔΟΕ να κηρύξει εκ νέου την απεργία – αποχή και να περάσει σε απεργιακή κλιμάκωση ενάντια στην αξιολόγηση. Αυτό οδήγησε την ολομέλεια των προέδρων, την 1η του Απρίλη, σε μια εμφατική από τα κάτω ανατροπή της προηγούμενης απόφασης του ΔΣ της ΔΟΕ. Είχε προηγηθεί, δύο μέρες νωρίτερα, η ομόφωνη απόφαση του αντίστοιχου οργάνου της ΟΛΜΕ για κήρυξη εκ νέου της απεργίας – αποχής και στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση μέσα από ίδιες διαδικασίες. Οι από πάνω καλλιεργούν τον ανταγωνισμό, το εργατικό κίνημα αναδεικνύει τη συλλογικότητα.
Παράλληλα οι εργαζόμενοι στα νοσοκομεία απεργούν συνεχώς για να σώσουν τα Δημόσια Νοσοκομεία. Τελευταίο παράδειγμα η απεργία και συγκέντρωση στο Αγλαϊα Κυριακού. Εκατοντάδες υγειονομικοί από νοσοκομεία της Αττικής και αλληλέγγυοι συμμετείχαν στις 3 Ιούνη στην απεργιακή κινητοποίηση στο Αγλαΐα Κυριακού σε στήριξη στον αγώνα που δίνουν από τις 27 Μάη οι εργαζόμενοι του νοσοκομείου για μαζικές προσλήψεις ώστε να παρέχουν με ασφάλεια τις υπηρεσίες τους στους μικρούς ασθενείς.9
Αυτός είναι ο τρόπος για να ξεμπερδεύουμε με την κυβέρνηση Μητσοτάκη που χειροτερεύει τις συνθήκες για τη βία των ανηλίκων και να ανοίξουμε το δρόμο για τη συνολική ανατροπή. Μετά την παταγώδη ήττα της ΝΔ στις Ευρωεκλογές η ανατροπή τους είναι ακόμα πιο ρεαλιστική.
Για να καταφέρουμε όμως να σταματήσουμε οριστικά τη βία ανηλίκων ο μόνος τρόπος είναι να ανατρέψουμε αυτό το βίαιο σύστημα και να πάρει τον έλεγχο η εργατική τάξη απελευθερώνοντας τον εαυτό της κι ολόκληρη την κοινωνία. Το πώς γίνεται αυτό μας το έδειξε το παράδειγμα της Ρώσικης Επανάστασης. Η νίκη της εργατικής επανάστασης τον Οκτώβρη του 1917 στη Ρωσία σήμαινε άλματα τόσο για την απελευθέρωση των γυναικών όσο και για την ανατροφή των παιδιών. Η κυβέρνηση των σοβιέτ αναγνώρισε ότι η ανατροφή των παιδιών ήταν συλλογική ευθύνη. Και στον τομέα της εκπαίδευσης έγιναν άλματα.
Η εισαγωγή του νόμου της Σοβιετικής Κυβέρνησης για την Εκπαίδευση του 1918 ανέφερε:
«Η προσωπικότητα θα παραμείνει ως η υψηλότερη αξία του σοσιαλιστικού πολιτισμού. Αυτή η προσωπικότητα, ωστόσο, μπορεί να αναπτύξει τις κλίσεις της με κάθε δυνατή πολυτέλεια μόνο σε μια αρμονική κοινωνία ίσων. Δεν ξεχνάμε το δικαίωμα του ατόμου στην ιδιαίτερη ανάπτυξή του. Δεν είναι απαραίτητο να συντομεύουμε την προσωπικότητα, να την εξαπατάμε, να την ρίχνουμε σε σιδερένια καλούπια, γιατί η σταθερότητα της σοσιαλιστικής κοινωνίας δεν βασίζεται στην ομοιομορφία των στρατώνων, δεν βασίζεται σε τεχνητές ασκήσεις, δεν βασίζεται σε θρησκευτικές και αισθητικές απάτες, αλλά σε μια πραγματική αλληλεγγύη συμφερόντων».
Οι διατάξεις του νόμου περιελάμβαναν την εισαγωγή της υποχρεωτικής εκπαίδευσης έως την ηλικία των 17 ετών, τα δωρεάν ζεστά γεύματα για τα παιδιά, τη δημιουργία μιας συλλογικότητας (συμπεριλαμβανομένων των μαθητών) για τη λειτουργία των σχολείων και την κατάργηση τόσο της κατ' οίκον εργασίας όσο και της σωματικής τιμωρίας.10 Ο αριθμός των σχολείων τουλάχιστον διπλασιάστηκε μέσα στα δύο πρώτα χρόνια της επανάστασης. Η εκπαίδευση μεικτού φύλου εφαρμόστηκε αμέσως ως μέσο καταπολέμησης των διακρίσεων λόγω φύλου, ενώ για πρώτη φορά δημιουργήθηκαν σχολεία για μαθητές με μαθησιακές δυσκολίες και άλλες αναπηρίες. Τα πανεπιστήμια άνοιξαν για όλους ανεξαρτήτως προσόντων.11
Παλεύουμε να φτάσουμε ως εκεί οργανώνοντας όλους τους αγώνες στο σήμερα και βάζοντας τη στρατηγική ότι μπορούμε να φτάσουμε σε μια κοινωνία χωρίς εκμετάλλευση και καταπίεση, με παιδιά ελεύθερα και ίσα όταν η εργατική τάξη πάρει την εξουσία.
Σημειώσεις
1. https://www.epipsi.gr/images/Documents/EPIPSI_2022-Physical_fights_bullying-Adolescents-Greece_UMHRI.pdf
2. Μαρία Στύλλου, Η πάλη για την απελευθέρωση των γυναικών, Μαρξιστικό Βιβλιοπωλείο, τέταρτη έκδοση,Αθήνα, Φλεβάρης 2024
3. https://www.ethnos.gr/greece/article/309651/paidikhbiahkybernhshdiaxeirizetaitofainomenomeayxhshthsastynomeyshskaiepanaforatonpenthhmeronapobolonthafereiapotelesmata
4. Εύα Ηλιάδη Βία ανηλίκων: Η διάλυση της Δημόσιας Παιδείας οξύνει το πρόβλημα, Εργατική Αλληλεγγύη Νο 1622, 15 Μαϊου 2024 https://ergatiki.gr/article.php?id=35249&issue=1622
5. Σεραφείμ Ρίζος. Εκπαίδευση: Αντίσταση στην επίθεση της “αξιολόγησης”. Σοσιαλισμός από τα κάτω Νο 164. Μάιος-Ιούνιος 2024, https://www.socialismfrombelow.gr/article.php?id=1482&issue=164#gsc.tab=0
6. https://www.in.gr/2024/04/18/economy/oikonomikes-eidiseis/kepe-anisyxitika-ta-stoixeia-gia-tin-paidiki-ftoxeia-na-eimaste-se-diarki-egrigorsi/
7. Σπύρος Ψύχας, Και η παιδική φτώχεια τραβάει την ανηφόρα, Εφημερίδα των Συντακτών, 18 Οκτωβρίου 2022, https://www.efsyn.gr/ellada/koinonia/363550_i-ftoheia-ginetai-monimos-katoikos-tis-horas-kai-saronei-oles-tis-ilikies
8. https://www.powergame.gr/diethni/618842/unrwa-sokaristika-ta-stoicheia-gia-ta-nekra-paidia-sti-gaza/
9. Μάνος Νικολάου. Νοσοκομεία: Δυναμική απάντηση στις επιθέσεις Γεωργιάδη, Εργατική Αλληλεγγύη Νο 1625, 5 Ιουνίου 2024, https://ergatiki.gr/article.php?id=35330
10. Jane Bassett, For a progressive pedagogy: why we need Vygotsky, ISJ, 182 https://isj.org.uk/progressive-pedagogy-vygotsky/
11. Judy Cox, Out of the shadows, female Leninists and Russian Socialism, ISJ 171, https://isj.org.uk/out-of-the-shadows/