28 Φλεβάρη 2026 στην Αθήνα. Πλημμύρισαν οι δρόμοι στην επέτειο των Τεμπών.
Ενάντια στον πόλεμο κατά του Ιράν, ενάντια στα εγκλήματα των ιδιωτικοποιήσεων η Μαρία Στύλλου επαναφέρει το ιστορικό δίλημμα της Ρόζας.
Είναι «πονηριά της ιστορίας» το γεγονός ότι η επίθεση του Τραμπ και του Νετανιάχου στο Ιράν ξεκίνησε τα ξημερώματα της 28 Φλεβάρη, στην επέτειο του εγκλήματος των Τεμπών. Η κατρακύλα στην πολεμική βαρβαρότητα συνδέθηκε και συμβολικά με τα καθημερινά εγκλήματα του κέρδους, καθώς η κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας έτρεξε να στηρίξει και να συμμετέχει στην ιμπεριαλιστική επίθεση την ώρα που πολιορκείται από την οργή του κόσμου.
Τα συλλαλητήρια στα τρία χρόνια από τα Τέμπη ήταν τεράστια σε όγκο και δυναμικά πολιτικά πανελλαδικά. Η συμμετοχή σε όλες τις πόλεις ήταν εντυπωσιακή και τα συνθήματα στρέφονταν ενάντια στην κυβέρνηση των δολοφόνων απαιτώντας κλιμάκωση και των κινητοποιήσεων και των διεκδικήσεων.
Στις 28 Φλεβάρη, κόντρα σε όλες τις μεθοδεύσεις, οι εργαζόμενοι και η νεολαία, ένα ανθρώπινο ποτάμι ξεχύθηκε στους δρόμους από την Αλεξανδρούπολη μέχρι την Κρήτη και από την Κέρκυρα μέχρι τη Μυτιλήνη σε πάνω από 150 σημεία σε όλη τη χώρα. Τρένα και λιμάνια παρέλυσαν από την απεργία των σιδηροδρομικών και των ναυτεργατών, μαγαζιά και άλλοι χώρου δουλειάς έκλεισαν ή υπολειτούργησαν καθώς οι εργαζόμενοι συμμετείχαν στην πανεργατική απεργία που κάλεσαν τα Εργατικά Κέντρα και η ΑΔΕΔΥ.
Στην Αθήνα, η πλατεία Συντάγματος και οι γύρω δρόμοι πλημμύρισαν ξανά από πολλές δεκάδες χιλιάδες κόσμου, στο μεγαλύτερο απεργιακό συλλαλητήριο μετά την περσινή 28η Φλεβάρη. Δεκάδες ήταν τα σωματεία του δημόσιου και του ιδιωτικού τομέα που συμμετείχαν οργανωμένα με τα πανό τους στο Σύνταγμα. Για πάνω από δύο ώρες το λόγο έπαιρναν συγγενείς των θυμάτων, εκπρόσωποι των σιδηροδρομικών και των συνδικάτων, φοιτητές και μαθητές. Κάθε φορά που από την εξέδρα ακουγόταν το όνομα του Μητσοτάκη ή κάποιου από τους υπουργούς του, ακολουθούσε γιουχάισμα και τα συνθήματα «δολοφόνοι», «ένοχοι».
Οι συγγενείς των θυμάτων, ανάμεσά τους οι Παύλος Ασλανίδης, Πάνος Ρούτσι, Μιρέλα Ρούτσι, Β. Χατζηχαραλάμπους, Ηλίας Παπαγγελής, κατήγγειλαν από το βήμα όλους τους σχεδιασμούς συγκάλυψης της κυβέρνησης αλλά και της δικαστικής εξουσίας. Το αίτημα για «αποκλειστικά δημόσιο και ασφαλή σιδηρόδρομο» ακούστηκε από την εξέδρα και πολύ πιο καθαρά από τα κάτω στα συνθήματα: «Η ιδιωτικοποίηση είναι μια απάτη, νόμος είναι το δίκιο του εργάτη», «Κρατικοποιήσεις των συγκοινωνιών κάτω από τον έλεγχο των εργατών».1
Είναι λαθεμένα τα σχόλια που προσπαθούν να υποτιμήσουν τις φετινές συγκεντρώσεις λέγοντας ότι ήταν μικρότερες αριθμητικά από πέρσι. Χάνουν από τα μάτια τους όλα τα βήματα των αγώνων της περσινής χρονιάς, βήματα που εκφράστηκαν χειροπιαστά. Ο ρόλος του οργανωμένου εργατικού κινήματος ήταν αναβαθμισμένος φέτος. Αυτό εκφράστηκε με την παρουσία των συνδικάτων και με τα πανό τους μέσα στο πλήθος και με τους ομιλητές τους από την εξέδρα. Μια σειρά από σωματεία είχαν αποφασίσει 48ωρη απεργία κηρύσσοντας στάσεις εργασίας την Παρασκευή δίπλα στη απεργία του Σαββάτου.
Η ίδια η προετοιμασία για τα συλλαλητήρια στην επέτειο είχε διαφορετικά χαρακτηριστικά. Έγιναν μια σειρά εκδηλώσεις τοπικά και σε χώρους δουλειάς με ομιλητές από τους σιδηροδρομικούς, τους εκπαιδευτικούς, τους εργάτες της Υγείας δίπλα στους συγγενείς των θυμάτων των Τεμπών. Αναδείχθηκε η απαίτηση για να μπει τέρμα στις ιδιωτικοποιήσεις. Όπως τόνισε ο Κώστας Γενηδούνιας μιλώντας σε εκδήλωση του Συντονισμού Εργατικής Αντίστασης στην Κυψέλη:
«Συμπληρώνονται τρία χρόνια από τα Τέμπη, από ένα έγκλημα για το οποίο, μέχρι στιγμής τουλάχιστον, δεν έχουν οδηγηθεί οι πραγματικοί υπαίτιοι στη δικαιοσύνη. Αλλά είναι κι ένα έγκλημα το οποίο έστειλε ένα σήμα στην ελληνική κοινωνία και άλλαξε την οπτική της για το πώς βλέπει τις ιδιωτικοποιήσεις και τις συνέπειές τους σε βασικά κοινωνικά αγαθά και κοινωνικές υπηρεσίες, όπως ο σιδηρόδρομος.(…)
Το βασικό είναι ότι αυτό που έγινε και αυτό που πρέπει να αλλάξει αυτή τη στιγμή είναι η οπτική απέναντι στην πολιτική των ιδιωτικοποιήσεων. Υπάρχει πρόσφορο έδαφος στην κοινωνία. Αυτά τα μέσα πρέπει να είναι κρατικά, έχουν πολύ μεγάλο κόστος συντήρησης και απαιτούν τεράστια τεχνογνωσία. Αυτό σήμερα δεν υπάρχει. Ελπίζουμε με τον αγώνα που κάνουμε να καταφέρουμε να ανατρέψουμε αυτή την κατάσταση».2
Κυβέρνηση πολιορκημένη
Είναι κυριολεκτικό ότι υπάρχει πρόσφορο έδαφος στην κοινωνία. Οι αγρότες ήταν στους δρόμους για 55 μέρες με τα μπλόκα τους που συσπείρωσαν το πιο ριζοσπαστικοποιημένο κομμάτι των νέων αγροτών. Με ανοιχτό το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ, ήρθαν να προστεθούν νέα σκάνδαλα και εγκλήματα.
Το έγκλημα στο εργοστάσιο Βιολάντα με τις πέντε νεκρές εργάτριες ξεσήκωσε νέο κύμα οργής καθώς το κέρδος σκοτώνει και με τις ιδιωτικοποιήσεις και στα ιδιωτικά εργοστάσια. Η συνενοχή της κυβέρνησης του Μητσοτάκη είναι άμεση και πολύπλευρη. Υπουργός του Μητσοτάκη είναι ο Παπαστεργίου που υπέγραφε ως μηχανικός τα σχέδια για το εργοστάσιο-βόμβα.
«Ο Τζιωρτζιώτης είναι προφυλακισμένος με κατηγορίες κακουργηματικού χαρακτήρα: πρόκληση έκρηξης με ενδεχόμενο δόλο και ανθρωποκτονία από αμέλεια κατά συρροή. Στο απολογητικό του υπόμνημα ”δίνει“ τον νυν υπουργό Ψηφιακής Διακυβέρνησης, Δημήτρη Παπαστεργίου καθώς αυτός ήταν υπεύθυνος για ”την εγκατάσταση, επίβλεψη και λειτουργία του συγκεκριμένου υπογείου σωλήνος προπανίου που εμφανίζεται ως η αποκλειστική αιτία της εκρήξεως και της πυρκαγιάς“. Ένας ακόμα ”άριστος“ της κυβέρνησης Μητσοτάκη. Όντως, ο Παπαστεργίου, ως ηλεκτρολόγος μηχανικός, ήταν αυτός που υπέγραψε την μελέτη που υποβλήθηκε το 2011 στην Περιφέρεια Θεσσαλίας, επί Κώστα Αγοραστού, για να πάρει άδεια λειτουργίας η επίμαχη μονάδα και υπέγραψε και υπεύθυνη δήλωση με την οποία βεβαιώνει ότι είχε αναλάβει την επίβλεψη λειτουργίας και συντήρησης του μηχανολογικού εξοπλισμού. Υπάρχει υπογραφή του Παπαστεργίου και στο τοπογραφικό διάγραμμα, που κατατέθηκε τον Μάρτιο του 2011, όπου δεν υπάρχει το φονικό υπόγειο».3
Συνενοχή της κυβέρνησης δείχνει και η διάλυση της Επιθεώρησης Εργασίας που δεν μπορούσε να ελέγξει τις συνθήκες. Και βέβαια οι δεσμοί των ιδιοκτητών με το κόμμα της Νέας Δημοκρατίας εξασφάλιζαν τη στήριξη της αστυνομίας για την απαγόρευση εισόδου των συνδικάτων στο εργοστάσιο.
Λίγες μέρες μετά το έγκλημα στη Βιολάντα ήρθε να προστεθεί άλλο ένα φριχτό έγκλημα της κυβέρνησης με τη δολοφονία των προσφύγων από το Λιμενικό στα ανοιχτά της Χίου. Εδώ, η ενοχή της κυβέρνησης ήταν πιο άμεση. Η κυβέρνηση δίνει τις εντολές στο Λιμενικό. Η κυβέρνηση φρόντισε να κάνει αρχηγό του Λιμενικού τον Τ. Κοντιζά, παρά το γεγονός ότι το πόρισμα του Συνηγόρου του Πολίτη για το ναυάγιο της Πύλου, τον έκρινε ως ελεγκτέο μαζί με άλλους 8 ανώτερους αξιωματικούς του Λιμενικού για κακουργήματα.
Και σε αυτό το έγκλημα, άμεση ήταν η απάντηση με οργισμένα συλλαλητήρια:
«Άμεση ήταν η απάντηση του κινήματος στη νέα ρατσιστική δολοφονία της κυβέρνησης και του λιμενικού το βράδυ της Τρίτης 3 Φλεβάρη στη Χίο. Η αρχή έγινε στη Χώρα της Χίου με δύο διαδηλώσεις την επόμενη κιόλας μέρα. Όπως έγραψε ο κοινωνικός χώρος “Αντίβαρο Χίος” που κάλεσε τη μία από τις δύο διαδηλώσεις: ”Μαζί με συμπολίτες συμπολίτισσες, συγκεντρωθήκαμε στο λιμάνι της Χίου και καταλήξαμε μπροστά στο Κεντρικό Λιμεναρχείο. Εκεί που έπρεπε“.
Ακολούθησε το έκτακτο συλλαλητήριο που κάλεσαν το απόγευμα της Πέμπτης 5 Φλεβάρη στο Σύνταγμα η ΚΕΕΡΦΑ, το Αντιρατσιστικό Φεστιβάλ Αθήνας, οργανώσεις και συλλογικότητες της Αριστεράς. Παρά τον βροχερό καιρό, ο χώρος μπροστά από τη Βουλή γέμισε από κόσμο που δεν σταμάτησε να φωνάζει συνθήματα απαιτώντας την τιμωρία όλων των ενόχων ενάντια στην νέα απόπειρα συγκάλυψης, όπως στην Πύλο και σε όλα τα κυβερνητικά εγκλήματα. ”Χίος- Πύλος-Τέμπη και Βιολάντα, οι δολοφόνοι στη φυλακή για πάντα“, ήταν το πιο χαρακτηριστικό».4
Το αίτημα για να πάνε στη φυλακή οι ένοχοι φτάνει δικαστικά μέχρι τον Μητσοτάκη, όπως αποδείχθηκε με τις εξελίξεις στο σκάνδαλο των υποκλοπών. Η απόφαση του Β’ Μονομελούς Πλημμελειοδικείου Αθηνών ήρθε να το θυμίσει, δυο μέρες πριν τις συγκλονιστικές συγκεντρώσεις για την επέτειο του εγκλήματος στα Τέμπη. Αυτό που προέκυπτε από τις αποκαλύψεις και τη δημοσιογραφική έρευνα ήταν το τρίγωνο της σχέσης ανάμεσα στα κυβερνητικά στελέχη, όπως ο Δημητριάδης, με την ΕΥΠ και τις εταιρείες Intellexa και Krikel. Η πρώτη διέθετε το Predator, η δεύτερη έπαιρνε αβέρτα συμβάσεις με την ΕΥΠ.
Οι καταδικασθέντες από το Β’ Μονομελές Πλημμελειοδικείο είναι οι άνθρωποι αυτών των δυο εταιρειών: ο Ταλ Ντιλιάν αφεντικό της Intellexa και συνταγματάρχης του ισραηλινού στρατού IDF, η Σάρα Χάμου σύζυγός του, ο Φέλιξ Μπίτζιος και ο Γιάννης Λαβράνος της Krikel. Η ΕΥΠ έκανε «νόμιμες επισυνδέσεις», δηλαδή παρακολουθήσεις, και το Ρredator λειτουργούσε παράλληλα και ενισχυτικά. Ο κατάλογος των παρακολουθούμενων έφτανε από υπουργούς της κυβέρνησης μέχρι ανώτατους αξιωματικούς.5
Τώρα, όπως εξηγεί σε συνέντευξή του στην Εργατική Αλληλεγγύη ο Νικόλας Λεοντόπουλος, ένας από τους δημοσιογράφους που ανέδειξαν το σκάνδαλο, ανοίγει η δυνατότητα να τιμωρηθούν οι κυβερνητικοί ένοχοι:
«Δύο άνθρωποι, ο πρόεδρος Νίκος Ασκιανάκης και ο εισαγγελέας Δημήτρης Παυλίδης, διαβάζοντας την υπόθεση και ακούγοντας τους μάρτυρες, κατέληξαν σε καταδικαστική απόφαση. Δεν είναι μόνο ότι τους βγάλανε ενόχους. Θεώρησαν ότι οι πράξεις είναι κατά συρροή και φτάσανε σε μια ποινή που είναι 126 χρόνια για τον καθένα. Αλλά το ακόμα πιο σημαντικό είναι ότι διαβιβάζουν την δικογραφία με το ερώτημα της διερεύνησης του αδικήματος της κατασκοπίας, που είναι η κατηγορία που έπρεπε να υπάρχει από την αρχή, δεδομένου ότι η παρακολούθηση έγινε σε βάρος ατόμων που λόγω της θέσης τους (υπουργός Εξωτερικών, αρχηγός του στρατού, υπουργός Αμυνας κλπ.) μπορεί να διαχειρίζονται κρατικά μυστικά κτλ. Δύο χαμηλόβαθμοι δικαστές έκαναν αυτό που το κράτος εδώ και χρόνια θα έπρεπε να έχει κάνει από την αρχή. Επίσης να επισημανθεί ότι ο δικαστής δύο φορές στην απόφασή του είπε ότι τώρα πρέπει να διερευνηθούν οι ευθύνες και αγνώστων τρίτων. Είναι μια πολύ καλή ευκαιρία να διερευνηθούν οι ευθύνες των πραγματικών ενόχων που δεν μπορεί παρά να είναι πρόσωπα στο κράτος και την κυβέρνηση».6
Η κρίση του νεοφιλελευθερισμού
Είναι πολύ ταιριαστό να δικαστεί ο Μητσοτάκης για κατασκοπία. Όλες οι νεοφιλελεύθερες διακηρύξεις για την «ελεύθερη αγορά» που τάχα φέρνει και ευημερία και δημοκρατία και ειρήνη τινάζονται στον αέρα.
Σε πείσμα αυτών των «θεωριών», η ανάπτυξη του καπιταλισμού ήταν δεμένη με την παρέμβαση του κράτους από την αρχή. Όταν οι καπιταλιστές πήραν την εξουσία μέσα από τις αστικές επαναστάσεις, ποιος απελευθέρωσε τις αγορές αν όχι το κράτος και με τους νόμους για την ατομική ιδιοκτησία αλλά και με τα δημόσια έργα για να φτιαχτεί οδικό δίκτυο, λιμάνια και αργότερα σιδηροδρομικό δίκτυο;
Οι δεσμοί των επιχειρήσεων με το κράτος γιγαντώθηκαν με το πέρασμα του καπιταλισμού στο ιμπεριαλιστικό του στάδιο φτάνοντας στις τρομακτικές καταστροφές δυο παγκόσμιων πολέμων. Μετά τον Β΄Π.Π., η πιο μακρόχρονη και πιο ταχύρρυθμη καπιταλιστική ανάπτυξη στηρίχθηκε στον κρατικό παρεμβατισμό που έγινε και επίσημη ιδεολογία με τη μορφή του Κεϋνσιανισμού. Αυτό, όμως, δεν έσωσε τον καπιταλισμό από τις κρίσεις του. Όπως έγραφε ο Κρις Χάρμαν:
«Ο Κεϋνσιανισμός, ως οικονομική πρακτική και όχι ως ιδεολογία, δεν μπήκε σε δοκιμασία παρά μόνο όταν ξέσπασε η πρώτη σοβαρή οικονομική κρίση στη δεκαετία του 1970- και αποδείχθηκε ανίκανος να την αντιμετωπίσει. Οι καπιταλιστές αντιμετώπιζαν έναν συνδυασμό ύφεσης και πληθωρισμού που ονομάστηκε ”στασιμοπληθωρισμός“. Οι Κεϋνσιανοί τα είχαν χαμένα.
Η αδυναμία αντιμετώπισης των κρίσεων με τις παλιές τεχνικές του Κεϋνσιανισμού οδήγησε σε προσπάθειες να αφεθούν οι αγορές να λύσουν τα ζητήματα μέσα από ”δημιουργική καταστροφή“ που θα άφηνε τα ”αποτελεσματικά“ κεφάλαια να επωφεληθούν από την εξαφάνιση των ”αναποτελεσματικών“.
Η πραγματικότητα είναι ότι το κεφάλαιο εξακολουθεί να χρησιμοποιεί το κράτος όπως έκανε και στα χρόνια του Κεϋνσιανισμού και μάλιστα ίσως περισσότερο, στο βαθμό που περισσότερες κρίσεις απαιτούν παρεμβατισμό. Ο νεοφιλελευθερισμός ως ιδεολογία δεν εφαρμόζεται στην πράξη όταν φτάνουν εκεί τα πράγματα».7
Ο ελληνικός καπιταλισμός εντάσσεται σε αυτό το πλαίσιο σε όλη τη διαδρομή του. Στη μεταπολεμική περίοδο ο ρόλος του κράτους στην οικονομία είναι καθοριστικός. Ο ΟΤΕ, η ΔΕΗ, ο ΟΣΕ, η ΕΥΔΑΠ είναι κρατικά μονοπώλια για να υπηρετήσουν της ανάγκες της καπιταλιστικής συσσώρευσης. Ακόμα και όταν ξέσπασε η «πετρελαϊκή» κρίση της δεκαετίας του 1970, οι κυβερνήσεις της Νέας Δημοκρατίας στα πρώτα χρόνια της Μεταπολίτευσης χαρακτηρίζονται από τη λεγόμενη «σοσιαλμανία» του Παπαληγούρα που εθνικοποιεί την Εμπορική Τράπεζα του Ανδρεάδη και την Ολυμπιακή του Ωνάση. Αλλά ο Κεϋνσιανισμός δεν δουλεύει, η κρίση παρατείνεται και πολλές επιχειρήσεις φτάνουν να είναι «προβληματικές». Ούτε οι πρώτες κυβερνήσεις του ΠΑΣΟΚ δεν τα καταφέρνουν, με αποτέλεσμα να συμβιβαστούν με τη διεθνή στροφή προς το νεοφιλελευθερισμό με πρωτοπόρο τον Σημίτη.
Έχουν περάσει σαράντα χρόνια από τότε, αλλά η αδυναμία του νεοφιλελευθερισμού να ξεπεράσει τις κρίσεις έχει γραφτεί με μεγάλα γράμματα. Χρεοκοπία το 2008-2010, Μνημόνια και ατέρμονη λιτότητα που φτάνει στα σημερινά σκάνδαλα και εγκλήματα του Μητσοτάκη. Ούτε «ευημερία» ούτε «δημοκρατία» και τώρα πια ούτε «ειρήνη».
Πόλεμος μέσα κι έξω από τη χώρα
Η ελληνική εμπλοκή στον ιμπεριαλιστικό πόλεμο των ΗΠΑ και του Ισραήλ ενάντια στο Ιράν είναι τεράστια και η κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας την κλιμακώνει.
Ένα πρώτο κρατούμενο είναι η εμπλοκή των εφοπλιστών. Τα στοιχεία είναι συντριπτικά:
«Στη στενή λωρίδα θάλασσας που χωρίζεται από τα στενά του Ορμούζ ανάμεσα στον Περσικό Κόλπο και τον Κόλπο του Ομάν.είναι συγκεντρωμένα τα μεγαλύτερα αποθέματα αερίου στον κόσμο και μερικά από τα μεγαλύτερα αποθέματα πετρελαίου. Και εκεί βρίσκονται αγκυροβολημένα, εγκλωβισμένα ή αργά και βασανιστικά κινούμενα περίπου 3.200 εμπορικά πλοία, στην πλειονότητά τους δεξαμενόπλοια πετρελαίου ή υγροποιημένου αερίου, Το 10% των ευρισκόμενων στην περιοχή πλοίων είναι ελληνόκτητα, σύμφωνα με τα δεδομένα του υπουργείου Εμπορικής Ναυτιλίας. Ωστόσο μια πιο ακριβή εικόνα για το τεράστιο ειδικό βάρος της ελληνόκτητης ναυτιλίας στη γεωπολιτική κρίση μάς δίνουν τα στοιχεία του Lloyd’s List Intelligence. Η ελληνική παρουσία με 39 δεξαμενόπλοια μεταφοράς αργού πετρελαίου όλων των κατηγοριών (MR, Aframax, Suezmax, Panamax, VLCC) αντιστοιχεί στο 16% του συνόλου των δεξαμενόπλοιων που είναι στον Κόλπο. Μια ακόμη πιο προσεκτική ματιά στη σύνθεση των 20 κορυφαίων εταιρειών διαχείρισης δεξαμενόπλοιων που βρίσκονται εγκλωβισμένα στον Περσικό ή αρόδου στον Κόλπο του Ομάν αποκαλύπτει ότι τουλάχιστον τρεις -Dynacom, Polempbros, Pantheon- ανήκουν σε κορυφαίους εφοπλιστικούς ομίλους (Προκοπίου, Πολέμη, Αγγελικούση). Αν περιλάβουμε και τα LNG, η λίστα διευρύνεται με τους Λιβανό (GasLog), Μαρτίνο (Theramaris), TMS (Οικονόμου κ.ά.)».8
Τα μεγαλύτερα ονόματα του ελληνικού κεφάλαιου έχουν άμεσα συμφέροντα για τη εξασφάλιση του ιμπεριαλιστικού ελέγχου σε αυτά τα κρίσιμα στενά για την ενεργειακή τροφοδοσία της παγκόσμιας οικονομίας. Η επίθεση του Τραμπ και του Νετανιάχου είναι και δική τους υπόθεση. Άλλωστε το έχουν δείξει πολλές φορές στο παρελθόν και το έδειχναν πριν ακόμα ξεκινήσει η επίθεση με τη στήριξη που εξασφάλιζαν για το Ισραήλ.
«Μια αποκαλυπτική έκθεση δόθηκε πρόσφατα στη δημοσιότητα εκ μέρους των διεθνών οργανώσεων Palestinian Youth Movement, Energy Embargo for Palestine και Progressive International σχετικά με την υποστήριξη που παρέχουν στο κράτος του Ισραήλ, από κοινού η BP, οι πετρελαιάδες της Τουρκίας και οι εφοπλιστές της Ελλάδας, με τις ευλογίες των κυβερνήσεων των δύο χωρών και των ΗΠΑ.
Από το λιμάνι του Τσεϊχάν στην Τουρκία το αργό πετρέλαιο μεταφέρεται με τάνκερ στο λιμάνι του Ασκελόν στο Ισραήλ και από εκεί συνεχίζει το δρόμο του για διάφορα διυλιστήρια «σε μια συστηματοποιημένη εμπορική διαδρομή μεταξύ της Τουρκίας και του Ισραήλ παραδίδοντας τακτικά ένα ενεργειακό προϊόν που είναι απαραίτητο για τον πολεμικό μηχανισμό του Ισραήλ» αναφέρει η έκθεση. «Από τη στιγμή που η Τουρκία ανακοίνωσε το εμπορικό εμπάργκο κατά του Ισραήλ, περίπου το 77% των μεταφορών αργού πετρελαίου προς το Ισραήλ πραγματοποιήθηκαν με πλοία που διαχειρίζεται η ιδιωτική εταιρεία Kyklades Maritime Corporation και ανήκουν στην εισηγμένη στο χρηματιστήριο Okeanis Eco Tankers Corporation. Και οι δύο εταιρείες ανήκουν στην οικογένεια Αλαφούζου... ».9
Και μόνο αυτά τα στοιχεία αρκούν για να δούμε πόσο σημαντική είναι η πρωτοβουλία των ναυτικών για απεργία ενάντια στις κομπίνες των εφοπλιστών. Την Πέμπτη 5 Μάρτη οι απεργοί σταμάτησαν τα πλοία και συγκεντρώθηκαν μπροστά στα γραφεία της Ένωσης Ελλήνων Εφοπλιστών. Συνεργείο με την Εργατική Αλληλεγγύη βρέθηκε στο πλευρό τους.10
Η σύγκρουση αυτή κλιμακώνεται. Η κυβέρνηση έτρεξε να στείλει δυο φρεγάτες και τέσσερα F-16 στην Κύπρο χρησιμοποιώντας ως δικαιολογία την εμφάνιση drones πάνω από τη βρετανική βάση στο Ακρωτήρι. Ασύστολα, ο Μητσοτάκης και ο Δένδιας ταυτίζουν την ιμπεριαλιστική βάση με την Κύπρο. Και δεν σταματούν εκεί. Καμαρώνουν ότι ενεργοποιούν το «Κοινό αμυντικό δόγμα» με την Κύπρο, η οποία πλέον δεν «κείται μακράν». Στέλνουν πυραύλους Patriot στην Κάρπαθο αλλά και στη Βουλγαρία κλιμακώνοντας την εμπλοκή και στον πόλεμο στην Ουκρανία και στην επίθεση κατά του Ιράν.
Τα προσχήματα περί προστασίας της Κύπρου από ιρανικές επιθέσεις δεν αντέχουν μπροστά στην πραγματικότητα. Μέσα σε λίγες μέρες η φρεγάτα Κίμων έφυγε από την Κύπρο και πάει δίπλα στο Ισραήλ. Το ντύσιμο της συμμετοχής στον πόλεμο του Τραμπ και του Νετανιάχου με «πατριωτικό» μανδύα είναι και υποκριτικό και επικίνδυνο.
Ο Μητσοτάκης και ο Ερντογάν συνεργάζονται και οι δυο με τις ΗΠΑ και το Ισραήλ στα πλαίσια των σχεδίων του Τραμπ για μια Διεθνή Δύναμη Σταθερότητας (ουσιαστικά δύναμη κατοχής) στη Γάζα. Ταυτόχρονα, όμως, αυτοί οι δήθεν «ειρηνοποιοί» ανταγωνίζονται για το ποιος θα αρπάξει τα μεγαλύτερα ανταλλάγματα για τη συμβολή του στον ιμπεριαλιστικό έλεγχο της Μέσης Ανατολής. Το δόγμα τους δεν είναι αμυντικό, είναι αρπακτικό.
Αυτό τοι περίσσευμα «πατριωτικής» υποκρισίας βάζει στο στόχαστρο τον κόσμο που αντιστέκεται στον πόλεμο. Όπως όταν ξεκίναγε η γενοκτονική εισβολή του Ισραήλ στη Γάζα ο κάθε Γεωργιάδης έτρεχε να χτυπήσει τους αλληλέγγυους της Παλαιστίνης με συκοφαντίες, τώρα η κυβερνητική προπαγάνδα χτυπάει το αντιπολεμικό κίνημα και προσπαθεί να φιμώσει τις φωνές που αντιστέκονται.
Δεν θα τους περάσει! Η κυβέρνηση του πολέμου είναι τόσο μισητή από τον κόσμο των αγώνων ενάντια στα εγκλήματά της παντού, ώστε μόνο μια επίφαση «εθνικής ενότητας» μπορεί να καλλιεργήσει. Κανένας Δένδιας δεν μπορεί να μας πείσει ότι οι εργάτες της Υγείας και οι συμπαραστάτες τους που έκραξαν τον Γεωργιάδη στη πύλη του νοσοκομείου στη Νίκαια τώρα πρέπει να δώσουν τα χέρια σε μια κοινή πολεμική προσπάθεια.
Όχι στους συμβιβασμούς
Δυστυχώς, όμως, τα κόμματα της κοινοβουλευτικής αντιπολίτευσης ανταποκρίνονται. Στη συζήτηση των πολιτικών αρχηγών στη Βουλή, κανένας δεν ζήτησε να γυρίσουν πίσω οι φρεγάτες και τα F-16 από την Κύπρο. Ο Ανδρουλάκης συναντήθηκε με τον Μητσοτάκη την Τρίτη 3 Μάρτη και του είπε:
«Πριν από λίγο επικοινώνησα τηλεφωνικά και με τον Πρόεδρο της Κυπριακής Δημοκρατίας για να του εκφράσω την αμέριστη αλληλεγγύη μου. Πήρα την πρωτοβουλία να συναντηθούμε και μαζί, κ. Πρωθυπουργέ, για να με ενημερώσετε για την προετοιμασία που κάνει η χώρα μας σε επίπεδο ασφάλειας αλλά και πιθανών γεωπολιτικών, οικονομικών και ενεργειακών επιπτώσεων μετά την εμπόλεμη κατάσταση, όπως έχει διαμορφωθεί, στη Μέση Ανατολή. Η χώρα μας σταθερά είναι πυλώνας ασφάλειας, πυλώνας σεβασμού του Διεθνούς Δικαίου στην ευρύτερη περιοχή. Γι’ αυτό θέση μου είναι ότι η στρατιωτική μας παρουσία κάτω από τις παρούσες συνθήκες στην Ανατολική Μεσόγειο πρέπει να συνδέεται με την προστασία του Ελληνισμού».11
Ακόμα χειρότερα, ο Ραγκούσης και ο Μαντζουράνης, δυο από τις πιο διάσημες μεταγραφές από το ΠΑΣΟΚ στον ΣΥΡΙΖΑ, με κοινή τους ανακοίνωση αναφέρουν:
«Η απροϋπόθετη αποστολή στην Κύπρο φρεγατών και μαχητικών αεροσκαφών –καθώς και, αν χρειαστεί, δυνάμεων του Στρατού Ξηράς– που θα υπερασπιστούν την αμυντική ακεραιότητα του νησιού, αποτελεί αδιαπραγμάτευτο εθνικό, ιστορικό και ηθικό καθήκον της Ελλάδας και του ελληνικού λαού. Κανενός είδους επιχείρημα ή απόπειρα δικαιολόγησης της αντίθετης άποψης, στο όνομα μάλιστα της αριστεράς και της προοδευτικής παράταξης, εκ των πραγμάτων, δεν είναι δυνατόν να αντιμετωπιστούν με οποιαδήποτε συμβατική, συμβιβαστική λογική. Πρόκειται για μείζον εθνικό θέμα όχι μόνο για το σήμερα αλλά και για το αύριο του ελληνισμού. Για εμάς, πρόκειται για κόκκινη γραμμή γιατί η Κύπρος δεν “κείται μακράν”».12
Σύμφωνα με την Εφημερίδα των Συντακτών στόχος ήταν πρόσωπα στον ευρύτερο χώρο της Αριστεράς που έχουν εκφράσει επιφυλάξεις για την αποστολή στρατιωτικών μέσων στην Κύπρο. Ευθεία επίθεση σε όλο τον κόσμο που διαδήλωσε και διαδηλώνει αντιπολεμικά.
Είναι φανερό ότι η προσπάθεια του Τσίπρα να συγκροτήσει ένα μέτωπο από τους Ραγκούσηδες μέχρι τη Νέα Αριστερά δεν χτίζει εναλλακτική απέναντι στον Μητσοτάκη, αντίθετα λειτουργεί διαλυτικά για τον κόσμο που παλεύει και θέλει να απεγκλωβιστεί από τη ρεφορμιστική στρατηγική που πάντα καταλήγει στο συμβιβασμό.
Δεν αρκούν, όμως, μόνο οι καταγγελίες για τους συμβιβασμούς που όλοι θυμόμαστε. Χρειαζόμαστε πρωτοβουλίες δράσης και η ηγεσία του ΚΚΕ δεν βοηθάει. Στις 28 Φλεβάρη με το Σύνταγμα πλημμυρισμένο από κόσμο στην επέτειο των Τεμπών, το ΚΚΕ αρνήθηκε την πρόταση να βαδίσουμε στο τέλος της συγκέντρωσης προς την αμερικάνικη πρεσβεία την ώρα που ξεκινούσε η επίθεση στο Ιράν. Προτίμησε να ανακοινώσει ένα κάλεσμα για την επόμενη μέρα, χάνοντας μια ευκαιρία για μαζική σύνδεση των αγώνων ενάντια στην κυβέρνηση του πολέμου. Τις επόμενες μέρες ο Δημήτρης Κουτσούμπας προτίμησε να μιλάει για τη απειλή ιρανικών drones στη Σούδα.
Για την ανατροπή της βαρβαρότητας
Είναι κρίσιμο αυτές τις στιγμές να μην πάμε ούτε βήμα πίσω, αντίθετα να κλιμακώσουμε και πολιτικά και κινηματικά ενάντια στην κυβέρνηση του πολέμου και της φτώχειας.
Πολιτική κλιμάκωση είναι η προβολή του μεταβατικού προγράμματος σε όλα τα μέτωπα της κρίσης. Ενάντια στις φονικές ιδιωτικοποιήσεις απαιτούμε κρατικοποιήσεις χωρίς αποζημίωση για τα αρπακτικά και κάτω από εργατικό έλεγχο. Ενάντια στο δηλητήριο του ρατσισμού και τους πνιγμούς προσφύγων απαιτούμε σύνορα ανοιχτά για την προσφυγιά και σύγκρουση με την ΕΕ-φρούριο. Ενάντια στον σεξισμό και τις γυναικοκτονίες, παλεύουμε για την ανατροπή του συστήματος των πλούσιων βιαστών. Αντίστοιχα, ενάντια στην κλιμάκωση της εμπλοκής στον ιμπεριαλιστικό πόλεμο απαιτούμε να γυρίσουν πίσω οι φρεγάτες, να κλείσουν οι αμερικανικές βάσεις από τη Σούδα ως την Αλεξανδρούπολη, παλεύουμε για την ήττα ΗΠΑ και Ισραήλ, για λεύτερη Παλαιστίνη από τον Ιορδάνη ως τη Μεσόγειο.
Για να δώσουμε αποτελεσματικά αυτόν τον αγώνα, χρειαζόμαστε δυνατή επαναστατική αριστερά. Μέσα στις άγριες συνθήκες του Πρώτου Παγκόσμιου Πόλεμου, η Ρόζα Λούξεμπουργκ έγραψε τον Απρίλη του 1915 τη «Μπροσούρα του Γιούνιους» που εκδόθηκε το 1916 στην Ελβετία. Η χρήση ψευδώνυμου ήταν αναγκαστική μέσα σε συνθήκες πολέμου, αλλά η Ρόζα είναι καταιγιστική ενάντια στον πόλεμο και γράφει για την κρίση της Σοσιαλδημοκρατίας που έπαιρνε θέση υπέρ του πολέμου στηρίζοντας τους εξοπλισμούς και το σφαγείο στα χαρακώματα. Σε αυτό το φυλλάδιο η Ρόζα προβάλλει το ιστορικό δίλημμα «Σοσιαλισμός ή βαρβαρότητα»:
«Ο Φρήντριχ Ένγκελς κάποτε είπε: ”Η αστική κοινωνία στέκεται σε ένα σταυροδρόμι, είτε μετάβαση στο σοσιαλισμό, είτε οπισθοδρόμηση στη βαρβαρότητα“.(…) Σήμερα αντιμετωπίζουμε την επιλογή ακριβώς όπως την πρόβλεψε ο Ένγκελς. Είτε θρίαμβος του ιμπεριαλισμού και κατάρρευση του πολιτισμού, αποδεκατισμός του πληθυσμού, ερήμωση, εκφυλισμός- ένα μεγάλο νεκροταφείο. Είτε νίκη του σοσιαλισμού που σημαίνει συνειδητή ενεργητική πάλη του διεθνούς προλεταριάτου ενάντια στον ιμπεριαλισμό και τις πολεμικές μεθόδους του. Αυτό είναι ένα δίλημμα της παγκόσμιας ιστορίας…».13
Η Ρόζα δεν περιορίζεται στην αναφορά στον Ένγκελς, στον Μαρξ και την επαναστατική παράδοση. Αναλύει τις εξελίξεις στην πορεία του καπιταλισμού μέσα στα χρόνια που μεσολάβησαν, την ανάδειξη των σύγχρονων αυτοκρατοριών, τη συγκέντρωση του κεφάλαιου σε μεγάλα μονοπώλια, το μοίρασμα των αποικιών και το ξέσπασμα των ανταγωνισμών που κορυφώθηκε με τον Α΄Π.Π. Πάνω σε αυτή τη στέρεη βάση απορρίπτει τη συλλογιστική της στήριξης του πολέμου σαν «αμυντική πολιτική» και προβάλλει την ανάγκη να αρπάξει το προλεταριάτο «το τιμόνι της ιστορίας».
Αυτά αποτελούν έναν πολύτιμο οδηγό για να αντιμετωπίσουμε τις εξελίξεις σήμερα. Η Ρόζα έκλεινε την ιστορική μπροσούρα της ενάντια στον πόλεμο με τα παρακάτω λόγια:
«Ο καπιταλισμός αφήνει να φανεί η αρχή του θανάτου του, προδίδει το γεγονός ότι το ιστορικό του δικαίωμα ύπαρξης έχει εξαντληθεί, η συνέχιση της κυριαρχίας του δεν είναι άλλο πια συμβατή με την πρόοδο της ανθρωπότητας. Τα μερίσματα ανεβαίνουν, αλλά οι προλετάριοι πέφτουν. Η τρέλα θα σταματήσει μόνο όταν οι εργάτες θα πετάξουν έξω την κτηνώδη χορωδία των ιμπεριαλιστών πολεμοκάπηλων».
Με αυτή την στρατηγική προχωράμε να οργανώσουμε τους αγώνες μας για να απαλλαγούμε από τη βαρβαρότητα.
Σημειώσεις
1. Πανεργατική απάντηση στα εγκλήματα των ιδιωτικοποιήσεων, Εργατική Αλληλεγγύη Νο1712, 4 Μάρτη 2026, https://ergatiki.gr/article.php?id=37858&issue=1712
2. Κώστας Γενηδούνιας - "Να ανατρέψουμε τις ιδιωτικοποιήσεις" Εργατική Αλληλεγγύη No 1711, 25 Φλεβάρη 2026, https://ergatiki.gr/article.php?id=37836&issue=1711
3. Γιώργος Ράγκος, Όχι άλλες “Βιολάντες”, Εργατική Αλληλεγγύη No 1712, 4 Μάρτη 2026, https://ergatiki.gr/article.php?id=37864&issue=1712
4. Λένα Βερδέ, Σπάμε τα ψέματα των δολοφόνων, Εργατική Αλλελεγγύη, No 1709, 11 Φλεβάρη 2026, https://ergatiki.gr/article.php?id=37780&issue=1709
5. Λέανδρος Μπόλαρης, Σκάνδαλο υποκλοπών: Να σπάσουμε τη συγκάλυψη, Εργατική Αλληλεγγύη No 1712, 4 Μάρτη 2026, https://ergatiki.gr/article.php?id=37863&issue=1712
6. Νικόλας Λεοντόπουλος, συνέντευξη στον Στέλιο Μιχαηλίδη της Εργατικής Αλληλεγγύης, https://ergatiki.gr/article.php?id=37862&issue=1712
7. Chris Harman, Theorising neoliberalism, International Socialism Journal 117, https://isj.org.uk/theorising-neoliberalism/
8. Γιάννης Κιμπουρόπουλος, Το «μποτιλιάρισμα» του Κόλπου, Εφημερίδα των Συντακτών, 5 Μαρτίου 2026, https://www.efsyn.gr/oikonomia/diethnis-oikonomia/503099_mpotiliarisma-toy-kolpoy#goog_rewarded
9. Γιώργος Πίττας, Ελληνο-Τουρκική συνεργασία για καύσιμα στο Ισραήλ, Εργατική Αλληλεγγύη No 1708, 4 Φλεβάρη 2026, https://ergatiki.gr/article.php?id=37743&issue=1708
10. https://www.facebook.com/photo?fbid=1269938695320640&set=pcb.1269939865320523
11. Συνάντηση του Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη με τον Πρόεδρο του ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ Νίκο Ανδρουλάκη, https://www.primeminister.gr/2026/03/03/38010
12. Πατριωτική γραμμή για Κύπρο από Μαντζουράνη και Ραγκούση, Ναυτεμπορική, 4 Μαρτίου 2026, https://www.naftemporiki.gr/society/2080666/patriotiki-grammi-gia-kypro-apo-mantzoyrani-kai-ragkoysi/
13. Ρόζα Λούξεμπουργκ, Μπροσούρα του Γιούνιους, Πρωτοποριακή βιβλιοθήκη, Αθήνα 2011, σελ.46