Γυναίκες στην πρώτη γραμμή του αγώνα των Κούρδων στη Ροζάβα
Για άλλη μια φορά οι Κούρδοι βρίσκονται προδομένοι από τις ιμπεριαλιστικές συμμαχίες. Ο Σωτήρης Κοντογιάννης εξηγεί γιατί πρέπει να σταθούμε πλάι τους.
Την Παρασκευή 30 Ιανουαρίου η Ροζάβα έπαψε τυπικά να υπάρχει. Ύστερα από δέκα περίπου χρόνια αυτονομίας, οι ηγέτες των Κούρδων της Συρίας υπέγραψαν μια συμφωνία για την ενσωμάτωση και των στρατιωτικών τους μονάδων, των Συριακών Δημοκρατικών Δυνάμεων (SDF) και των πολιτικών τους δομών στον στρατό και τις πολιτικές δομές της κυβέρνησης της Δαμασκού.1
Η λέξη «ενσωμάτωση» είναι παραπλανητική. Οι SDF στην ουσία θα διαλυθούν. Η συμφωνία προβλέπει την ένταξη των στρατιωτών στον κεντρικό στρατό της Δαμασκού σε ατομική βάση. Όσο για τις πολιτικές δομές η λέξη διάλυση θα μπορούσε να περιγράψει πολύ καλύτερα αυτό το οποίο έχει κατά νου η νέα κυβέρνηση της Συρίας.
Λίγες ημέρες πριν την υπογραφή της συμφωνίας ο Αχμέντ αλ-Σαράα, ο πρόεδρος της Συρίας, αναγνώρισε -για πρώτη φορά από την σύσταση του κράτους πριν από 80 περίπου χρόνια- την «κουρδική εθνική ταυτότητα» και την κουρδική γλώσσα. Το Νεβρόζ (20 Μαρτίου), η πρωτοχρονιά των Κούρδων, καθιερώθηκε ως επίσημη γιορτή και αργία. Ο αλ-Σαράα ακύρωσε επίσης ένα παλιό διάταγμα του 1962 που είχε αφαιρέσει την ιθαγένεια από χιλιάδες Κούρδους και τις οικογένειές τους.2 Στην πραγματικότητα, όμως, όλες αυτές οι παραχωρήσεις είναι καθαρά διακοσμητικές.
Επέλαση
Η ηγεσία των Κούρδων δεν υπέγραψε την συμφωνία με την θέλησή της. Αναγκάστηκε να την υπογράψει ύστερα από μια στρατιωτική επέλαση των κυβερνητικών δυνάμεων στα εδάφη της Αυτόνομης Διοίκησης Βόρειας και Ανατολικής Συρίας -όπως είναι το επίσημο όνομα της ελεγχόμενης από τους Κούρδους Ροζάβα. Αναγκάστηκε από μια επίθεση που άφησε πίσω της εκατοντάδες νεκρούς, χιλιάδες τραυματίες και εκατοντάδες χιλιάδες «εσωτερικούς πρόσφυγες» –οικογένειες που έφευγαν έντρομες από τα χωριά τους και τα σπίτια τους αφήνοντας πίσω τους τα πάντα για να γλυτώσουν τη ζωή τους. Χιλιάδες άνθρωποι –άνδρες, γυναίκες, ηλικιωμένοι, παιδιά διανυκτέρευαν μέσα στον βαρύ χειμώνα σε σχολικές αίθουσες και δημοτικούς χώρους. Μια αντιπροσωπεία του «Πράσινου Αριστερού Κόμματος» της Τουρκίας (DEM) περιέγραφε με αυτά τα λόγια την κατάσταση στα αυτοσχέδια αυτά κέντρα υποδοχής των εσωτερικών προσφύγων:
«Όταν πήγαμε, τα χιόνια έφταναν μέχρι το γόνατο. Το ηλεκτρικό είναι κομμένο. Το ίντερνετ είναι κομμένο. Το νερό είναι κομμένο. Πρόκειται για μια ανθρωπιστική τραγωδία. Η πρόσβαση σε καύσιμα και θέρμανση είναι σχεδόν ανύπαρκτη και μόνο το Σάββατο πέθαναν τέσσερα παιδιά από το κρύο και την έλλειψη στέγης. Τα φαρμακεία ήταν άδεια και υπήρχαν ελλείψεις σε βασικά τρόφιμα, αλεύρι και φάρμακα. Η πείνα απλώνεται».3
Οι Κούρδοι είναι ένας από τους αρχαίους λαούς που ζούσαν στην άλλοτε αχανή Οθωμανική Αυτοκρατορία. Η Συνθήκη των Σεβρών που υπογράφτηκε τον Αύγουστο του 1920 από τους Αγγλογάλλους νικητές του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου και τους εκπροσώπους της ηττημένης Οθωμανικής Αυτοκρατορίας προέβλεπε, ανάμεσα στα άλλα, την διεξαγωγή δημοψηφίσματος στη σημερινή νοτιοανατολική Τουρκία, για τη δημιουργία ενός ανεξάρτητου Κουρδιστάν.
Η συνθήκη των Σεβρών, όμως, δεν εφαρμόστηκε ποτέ. Το κίνημα του Κεμάλ Ατατούρκ έδιωξε τους «συμμάχους» από την Τουρκία (ανάμεσά τους και τον ελληνικό στρατό που είχε καταλάβει την Σμύρνη) και υποχρέωσε τους Αγγλογάλλους να αντικαταστήσουν, τον Ιούλιο του 1923, τη συνθήκη των Σεβρών με μια νέα, τη Συνθήκη της Λωζάνης. Οι Κούρδοι και το Κουρδιστάν εξαφανίστηκαν στη συνθήκη της Λωζάνης.
Από τότε μέχρι σήμερα η ιστορία των Κούρδων είναι η ιστορία της καταπίεσης και της εξέγερσης. Ακριβή στοιχεία για το πόσοι είναι, πού και πώς ζούν δεν υπάρχουν. Οι χώρες που τους «φιλοξενούσαν» κατά κανόνα αρνούνταν ακόμα και την ύπαρξή τους. Η Τουρκία τους ονόμαζε «ορεσίβιους Τούρκους». Στη Συρία η κουρδική γλώσσα απαγορεύτηκε από το 1958: απαγορεύτηκε η διδασκαλία της, απαγορεύτηκε να τραγουδιέται, απαγορεύτηκε να τυπώνεται. Ακόμα και τα κουρδικά ονόματα ήταν απαγορευμένα –οι Κούρδοι υποχρεώνονταν να δίνουν στα παιδιά τους αραβικά ονόματα.4 Στο Ιράκ ο Σαντάμ Χουσεϊν μετεγκατέστησε τη δεκαετία του 1970 βίαια εκατοντάδες χιλιάδες Κουρδικές οικογένειες από τον Βορρά σε άλλες περιοχές –σε μια προσπάθεια «διόρθωσης» της πληθυσμιακής σύνθεσης των επαρχιών.
Η πλειοψηφία των Κούρδων ζει σήμερα στην Τουρκία. Σύμφωνα με το αμερικανικό CNN5 «οι Κούρδοι αποτελούν περίπου το 10% του πληθυσμού στη Συρία, το 19% του πληθυσμού της Τουρκίας, το 15-20% του πληθυσμού του Ιράκ ενώ είναι μια από τις μεγαλύτερες εθνοτικές μειονότητες στο Ιράν».
Ροζάβα
Η Αυτόνομη Διοίκηση Βόρειας και Ανατολικής Συρίας δεν περιοριζόταν όμως στις αμιγώς κουρδικές περιοχές της Συρίας. Ούτε απλά στο κουρδικό 10% του συριακού πληθυσμού. Όπως έγραφε η Καθημερινή,6
«Έως και πριν από λίγες εβδομάδες, οι Κούρδοι της βόρειας Συρίας ήλεγχαν το περίπου 25% των συριακών εδαφών, το περίπου 80% των συριακών ενεργειακών κοιτασμάτων, κάποιους από τους μεγαλύτερους ταμιευτήρες νερού της χώρας, περιοχές που φιλοξενούν κρίσιμα υδροηλεκτρικά φράγματα, μεγάλες καλλιέργειες σιταριού αλλά και τις φυλακές όπου κρατούνταν χιλιάδες μαχητές του άλλοτε επονομαζόμενου ισλαμικού κράτους (ISIS)».
Η Ροζάβα ιδρύθηκε τυπικά το 2012, στον απόηχο της Συριακής Επανάστασης που ξέσπασε τον Μάρτη του 2011 ενάντια στο καθεστώς του Μπασάρ αλ-Άσαντ. Ο Άσαντ κατάφερε, με ένα όργιο καταστολής, να παραμείνει στην εξουσία –αλλά σε μια εξουσία αδυνατισμένη σε όλα τα επίπεδα. Αυτή η αδυναμία έδωσε τη δυνατότητα στους Κούρδους της Συρίας να διεκδικήσουν και να κατακτήσουν τελικά την ντε φάκτο αυτονομία τους στα τρία καντόνια (επαρχίες) –Τζαζίρα, Κομπάνι και Αφρίν– που είχαν θέσει υπό τον έλεγχό τους
Η «ψυχή» της Ροζάβα είναι το Κόμμα Δημοκρατικής Ένωσης (PYD), ένα κόμμα που ιδρύθηκε το 2003 σαν το «συριακό παρακλάδι» του τουρκικού Εργατικού Κόμματος του Κουρδιστάν (PKK) του Αμντουλάχ Οτζαλάν. To PKK θεωρείται τρομοκρατική οργάνωση, όχι μόνο από την Τουρκία, αλλά και από την Ευρωπαϊκή Ένωση, το ΝΑΤΟ και πολλές ακόμα χώρες. Ο Οτζαλάν έχει καταδικαστεί σε θάνατο από τα τουρκικά δικαστήρια και κρατείται από το 1999 μέχρι σήμερα στις φυλακές υψίστης ασφαλείας του Ιμραλί. Αλλά στη φυλακή ο Οτζαλάν αναθεώρησε ριζικά τις παλιές του απόψεις –και το PKK και το PYD τον ακολούθησαν σε αυτή την ιδεολογική μεταστροφή. Όπως έγραφε σε ένα άρθρο το 2014 στην εφημερίδα Guardian o αμερικανός ανθρωπολόγος και αναρχικός Ντέιβιντ Γκρέμπερ,7
«Το PKK έχει δηλώσει ότι δεν επιδιώκει πλέον καν να δημιουργήσει ένα κουρδικό κράτος. Αντ' αυτού, εμπνευσμένο εν μέρει από το όραμα του κοινωνικού οικολόγου και αναρχικού Μάρεϊ Μπούκτσιν, έχει υιοθετήσει το όραμα του ‘ελευθεριακού κοινοτισμού’, καλώντας τους Κούρδους να δημιουργήσουν ελεύθερες, αυτοδιοικούμενες κοινότητες, βασισμένες στις αρχές της άμεσης δημοκρατίας, οι οποίες στη συνέχεια θα ενωθούν πέρα από τα εθνικά σύνορα - κάτι που ελπίζεται ότι με την πάροδο του χρόνου θα γίνει ολοένα και πιο άνευ νοήματος. Με αυτόν τον τρόπο, πρότειναν, ο κουρδικός αγώνας θα μπορούσε να γίνει μοντέλο για ένα παγκόσμιο κίνημα προς την πραγματική δημοκρατία, τη συνεταιριστική οικονομία και τη σταδιακή διάλυση του γραφειοκρατικού έθνους-κράτους».
Ο «Χάρτης του Κοινωνικού Συμβολαίου», το Σύνταγμα δηλαδή, της Ροζάβα αντανακλάει τις αρχές του «Δημοκρατικού Συνομοσπονδισμού» –όπως έχει ονομάσει ο Οτζαλάν το νέο του, εμπνευσμένο από τον Μπούκτσιν, όραμα. Η διακυβέρνηση οργανώθηκε σε τέσσερα επίπεδα (γειτονιά, συνοικία, περιφέρεια, επικράτεια) με εκλεγμένους και ανακλητούς εκπροσώπους, ενώ οι αρχές της «άμεσης δημοκρατίας», της «ισότητας των φύλων» και της «οικολογίας» εγγυόνται από το ίδιο το σύνταγμα.
Οι διακηρύξεις αυτές χάρισαν στην Ροζάβα τεράστια αίγλη μέσα στην Αριστερά της Δύσης. «Γίνονται προσπάθειες για την εγκαθίδρυση ενός αντικαπιταλιστικού συστήματος βασισμένου στην αυτοδυναμία», έλεγε σε μια συνέντευξη ο Ντέιβιντ Χάρβεϋ.8 «Αυτό περιλαμβάνει την ίδρυση κομμούνων, συλλογικοτήτων και συνεταιρισμών. Σημαντικά βήματα έχουν επίσης γίνει στην εκπαίδευση. Θα ήθελα να πάω στη Ροζάβα για να δω τα πράγματα από κοντά…».
Η πραγματικότητα της Ροζάβα, όμως, απείχε πολύ από τις ωραίες αυτές διακηρύξεις του ελευθεριακού κοινοτισμού και του δημοκρατικού συνομοσπονδισμού. «Για παράδειγμα», έγραφε το 2016 μια ανταπόκριση του Aljazeera9 «δίνεται έμφαση στην ισότιμη πολιτική εκπροσώπηση όλων των εθνοθρησκευτικών συνιστωσών - των Αράβων, των Κούρδων και των Χριστιανών που είναι οι πιο σημαντικοί … Στην πραγματικότητα, όμως, το αποτέλεσμα θυμίζει περισσότερο τις σεκταριστικές (εθνικές και θρησκευτικές) ποσοστώσεις που υιοθετήθηκαν στον Λίβανο και το Ιράκ…
Αυτή η αντίφαση είναι επίσης εμφανής από την εξουσία που έχει αποδοθεί στους ηγέτες των φυλών. Το 2014, για παράδειγμα, κυβερνήτης του καντονιού Τζαζίρα διορίστηκε ο Σεΐχης Χουμαϊντί Νταχάμ αλ-Τζάρμπα… Ο αλ-Τζαρμπά ήταν ο ηγέτης μια αραβικής παραστρατιωτικής οργάνωσης και ένθερμος υποστηρικτής, μέχρι τότε, του καθεστώτος του Άσααντ. Ο γιος του είναι τώρα διοικητής των Δυνάμεων αλ-Σαναντίτ, μιας από τις κύριες αραβικές μονάδες που μάχονται στο πλευρό των SDF… δηλαδή του στρατού της Ροζάβα…».
Ο ισχυρισμός ότι στη Ροζάβα «γίνονται προσπάθειες για ένα αντικαπιταλιστικό σύστημα» είναι, στην καλύτερη περίπτωση, υπερβολικός: «Η ιδιωτική ιδιοκτησία κατοχυρώνεται επίσημα στον Χάρτη, μια διάταξη που διασφαλίζει τα προνόμια των γαιοκτημόνων, ενώ τους ενθαρρύνει να επενδύσουν σε γεωργικά έργα που χρηματοδοτούνται από τις αρχές…».
Τα δεκατέσσερα περίπου χρόνια που έχουν μεσολαβήσει ανάμεσα στην ίδρυσή της και τη σημερινή υποταγή στην εξουσία του αλ-Σαράα ήταν ένας άγριος αγώνας επιβίωσης για την Ροζάβα: μιας επιβίωσης που στηριζόταν πάντα στο «εφικτό». Το πιο γνωστό (και εξωφρενικό) παράδειγμα ήταν η στρατιωτική συνεργασία με τις ΗΠΑ.
Οι Κούρδοι πολέμησαν ηρωϊκά ενάντια στο ISIS. Σύμφωνα με την Guardian,10 «τουλάχιστον 11.000 μαχητές των SDF … έχουν σκοτωθεί στην τετραετή στρατιωτική εκστρατεία εναντίον της οργάνωσης στη Συρία. Δεκάδες χιλιάδες ακόμη στρατιώτες έχασαν τη ζωή τους πέρα από τα σύνορα στο Ιράκ, και οι παρατηρητές λένε ότι ο αριθμός των νεκρών αμάχων και στις δύο χώρες είναι πολύ υψηλότερος από τις επίσημες εκτιμήσεις».
Προδοσία
Οι ΗΠΑ συνέχισαν να στηρίζουν τους Κούρδους της Συρίας και μετά την τελική ήττα και συντριβή του ISIS τον Μάρτιο του 2019. Αλλά το σκηνικό άλλαξε ραγδαία από δυο ανεξάρτητα γεγονότα στο κλείσιμο του 2024: την ανατροπή του καθεστώτος του Άσαντ στη Συρία και την επικράτηση του Αχμεντ αλ-Σαράα από τη μια. Και τη νίκη του Ντόναλντ Τραμπ στις προεδρικές εκλογές και την επιστροφή του στον Λευκό Οίκο πριν από έναν χρόνο.
Η ιστορία του αλ-Σαράα είναι γνωστή: πρώην φανατικός ισλαμιστής, μέλος ενός παρακλαδιού της Αλ-Κάιντα που λειτουργούσε στο Ιράκ την περίοδο του «Πολέμου κατά της Τρομοκρατίας» του Μπους, φυλακισμένος από τις ΗΠΑ για ένα διάστημα στις διαβόητες φυλακές του Αμπού Γκράιμπ και επικηρυγμένος «τρομοκράτης». Στράφηκε το 2016 ενάντια στην Αλ-Κάιντα και με τη συμμαχία και βοήθεια της Τουρκίας κατάφερε να ελέγξει το Ιντλίμπ, ένα από τα δώδεκα «καντόνια» (επαρχίες) της Συρίας. Τον Νοέμβρη του 2024 ο στρατός του (HTC)11 ανέτρεψε με μια αστραπιαία επιχείρηση το καθεστώς του Άσαντ και τον Δεκέμβρη αυτοανακηρύχθηκε πρόεδρος της χώρας. Στην πρώτη του συνέντευξη στο αμερικανικό CNN έσπευσε να δηλώσει ότι δεν θεωρεί πλέον τις ΗΠΑ εχθρό. Λίγες μέρες αργότερα συναντήθηκε με την εκπρόσωπο του Λευκού Οίκου όπου και δεσμεύτηκε να σεβαστεί τα αμερικανικά συμφέροντα στη Συρία. Στις 20 Δεκεμβρίου 2024 οι ΗΠΑ απέσυραν την επικήρυξη.
Οι σχέσεις ανάμεσα στον αλ-Σαράα και τις ΗΠΑ αναβαθμίστηκαν ακόμα περισσότερο με την επιστροφή του Τραμπ στον Λευκό Οίκο και τη μετατόπιση των προτεραιοτήτων της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής, στα πλαίσια της «νέας Εθνικής Στρατηγικής Άμυνας» που δημοσίευσε ο Λευκός Οίκος τον περασμένο Δεκέμβρη.
«Υπάρχουν τρεις κύριες ιμπεριαλιστικές δυνάμεις στη Συρία», εξηγούσε σε μια συνέντευξή στην εφημερίδα Socialist Worker ο Γκαϊάθ Ναϊσέ, μέλος του Αριστερού Επαναστατικού Ρεύματος στη Συρία12: «η Τουρκία, που υποστηρίζει την HTS, οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ, που επιδιώκει να ενισχύσει την επιρροή του στην περιοχή. Η HTS είναι έτοιμη να κάνει κάθε είδους παραχωρήσεις σε αυτά τα κράτη μόνο και μόνο για να παραμείνει στην εξουσία. Για παράδειγμα, οι ισραηλινές δυνάμεις έχουν αυξήσει την παρουσία τους στα Υψώματα του Γκολάν, τα οποία κατέχουν από το 1967. Για πρώτη φορά, το υπουργείο Εξωτερικών της Συρίας δημοσίευσε έναν χάρτη στον οποίο τα Υψώματα του Γκολάν δεν περιλαμβάνονται στη Συρία… Όλα αυτά είναι ένα παιχνίδι των ΗΠΑ για να ενισχύσουν την επιρροή τους στη Συρία με ελάχιστη προσπάθεια. Σε αυτή την περίπτωση, είναι προς το γενικό τους συμφέρον να κρατήσουν την Τουρκία στο πλευρό τους. Οι SDF είναι πλέον άχρηστες για τις ΗΠΑ…».
Η Τουρκία έχει εξαπολύσει τουλάχιστον τέσσερις μεγάλες επιχειρήσεις σε βάρος των Κούρδων της Συρίας και του Ιράκ μέσα στα τελευταία χρόνια: την «Ασπίδα του Ευφράτη» τον Αύγουστο του 2016, τον «Κλάδο Ελιάς» τον Μάρτιο του 2018, την «Πηγή Ειρήνης» τον Οκτώβριο του 2019, το «Γαμψό Ξίφος» τον Νοέμβριο του 2022. Και η τουρκική αεροπορία έχει βομβαρδίσει πολλές φορές τα κρησφύγετα του PKK στα δυσπρόσιτα βουνά του βόρειου Ιράκ. Αλλά η αμερικανική στήριξη λειτουργούσε πάντα -έστω και μερικά και συγκρατημένα: οι επιθέσεις ήταν περιορισμένες και οι επιχειρήσεις κατά κανόνα έληγαν ύστερα από λίγες ημέρες.
Από την αρχή της περασμένη χρονιάς, όμως, οι ηγέτες των Κούρδων συνειδητοποίησαν ότι αυτή η προστασία έχει στην ουσία ήδη λήξει. Στις αρχές του περασμένου Μάρτη ο Οτζαλάν κήρυξε από τη φυλακή το τέλος του ένοπλου αγώνα και κάλεσε τους μαχητές του PKK να παραδώσουν τα όπλα τους. Λίγες ημέρες αργότερα οι ηγέτες των Κούρδων της Συρίας υπέγραψαν συμφωνία με την κυβέρνηση του αλ-Σαράα.
Η συμφωνία του Μαρτίου, όμως, δεν τηρήθηκε και η κυβέρνηση της Δαμασκού αξιοποίησε αυτή την αποτυχία σαν δικαιολογία για την στρατιωτική επιχείρηση που εξαπέλυσε.
Αλληλεγγύη
Η επίθεση αυτή ξεσήκωσε ένα παγκόσμιο κύμα συμπαράστασης με μαζικές διαδηλώσεις σε δεκάδες πόλεις. Όπως γράφει ο Νίκος Λούντος στην Εργατική Αλληλεγγύη:13
«Στην Τουρκία οργανώθηκαν κινητοποιήσεις από άκρη σε άκρη. Πάνω στα σύνορα, ο κόσμος την περασμένη Τρίτη προσπάθησε να σπάσει την πύλη που χωρίζει τις δύο χώρες. Ο φόβος της τουρκικής κυβέρνησης την οδήγησε να κηρύξει ολική απαγόρευση διαδηλώσεων στις ανατολικές περιοχές από το πρωί της Τρίτης.
Μαζικές διαδηλώσεις έγιναν και στη Σουλεϊμανίγια και άλλες περιοχές του ιρακινού Κουρδιστάν. Αλλά και στην Ευρώπη με πρωτοβουλία των μεγάλων κοινοτήτων Κούρδων μεταναστών και προσφύγων. Στο Λονδίνο οι οργανωτές αναφέρουν 20-30 χιλιάδες κόσμο, αλλά διαδηλώσεις έγιναν και σε άλλες πόλεις της Βρετανίας. Αντίστοιχες κινητοποιήσεις έγιναν στο Βερολίνο, το Ντόρτμουντ, τη Φρανκφούρτη και αλλού στη Γερμανία. Στο Παρίσι χιλιάδες συμμετείχαν στην κινητοποίηση το Σάββατο, το ίδιο στη Ρώμη και το Μιλάνο, αλλά και σε κάθε άλλη πόλη της Ευρώπης από τον Νότο ως τη Σκανδιναβία όπου ζουν και δουλεύουν Κούρδοι και Κούρδισσες…
Εκατοντάδες Κούρδοι μαζί με τους συμπαραστάτες τους διαδήλωσαν το Σάββατο 24 Γενάρη με συγκέντρωση στο Σύνταγμα και πορεία προς την πρεσβεία της Τουρκίας. Εκεί βρέθηκαν αρκετοί Κούρδοι πρόσφυγες από τα καμπ αλλά και εργαζόμενοι που διαμένουν πολλά χρόνια στην Ελλάδα.
Με τραγούδια και συνθήματα όπως “Λευτεριά στη Ροζάβα”, “Σταματήστε τώρα την γενοκτονία” διατράνωσαν την στήριξη τους στην αντίσταση στο πολιορκημένο από της δυνάμεις του Αλ Σάαρα Κομπάνι.
Η ΚΕΕΡΦΑ έδωσε το παρών με πανό ενώ ο Πέτρος Κωνσταντίνου, συντονιστής, χαιρέτισε την συγκέντρωση δηλώνοντας στήριξη στην αντίσταση και τον αγώνα για ένα ελεύθερο Κουρδιστάν, με κοινό αγώνα των εργατών σε Ελλάδα, Τουρκία, Κύπρο, Συρία ενάντια στους ιμπεριαλιστές και τις άρχουσες τάξεις που μας οδηγούν σε πολέμους».
Τα επίσημα ΜΜΕ προσπαθούν να ρίξουν το φταίξιμο στους ίδιους τους Κούρδους: «Από τον Μάρτιο του 2025 που έγινε η πρώτη συμφωνία με τη συναίνεση των δύο μερών, οι Συριακές Δημοκρατικές Δυνάμεις υπαναχώρησαν τουλάχιστον τρεις φορές από αυτά που οι ίδιες συμφώνησαν και ζήτησαν επιπλέον παραχωρήσεις, αφήνοντας Αμερικάνους και Γάλλους εκτεθειμένους», γράφει η Καθημερινή.14
Η Καθημερινή απορρίπτει ρητά την κατηγορία της αμερικανικής προδοσίας: «Η θέση ότι οι Αμερικανοί εγκατέλειψαν ή πρόδωσαν τους Κούρδους στη Συρία είναι ανακριβής διότι αγνοεί σειρά δεδομένων».
Στην πραγματικότητα, όμως, οι ΗΠΑ έχουν την κύρια ευθύνη για τα δραματικά γεγονότα του Ιανουαρίου. Οι δυνάμεις του αλ-Σαράα πρώτα απ’ όλα δεν θα μπορούσαν να επιτεθούν χωρίς το πράσινο φως από τον Λευκό Οίκο. Και όχι μόνο το πράσινο φως: η κυβέρνηση της Δαμασκού, γράφει η Financial Times βρίσκεται ήδη σε συνεννόηση με τις μεγάλες διεθνείς πετρελαϊκές εταιρείες για την αναβίωση της εξόρυξης. «Την Τετάρτη υπέγραψε συμφωνία με την αμερικανική Chevron και την καταριανή επενδυτική εταιρεία Power International Holding για την αξιοποίηση των παράκτιων κοιτασμάτων…».15 Και οι ΗΠΑ δεν θα έδιναν το πράσινο φως αν τα σχέδια για τη νέα Συρία του αλ-Σαράα δεν ήταν συμβατά με το νέο αμερικανικό «αμυντικό δόγμα» και τις αμερικανικές φιλοδοξίες στη Μέση Ανατολή.
Η ηγεσία των Κούρδων έχει σίγουρα τις δικές της ευθύνες. Το μεγαλύτερο της «έγκλημα» όμως ήταν ότι εμπιστεύτηκαν τις ΗΠΑ. Ότι πίστεψαν ότι οι θυσίες που έκαναν στον πόλεμο ενάντια στον ISIS θα εμπόδιζαν τις ΗΠΑ να τους ξεπουλήσουν. Αλλά αυτό δεν μειώνει καθόλου την σημασία του αγώνα τους. Γιατί, όπως έγραφε και ο Νίκος Λούντος στην Εργατική Αλληλεγγύη,16
«Ο αγώνας των Κούρδων στη Συρία δεν είναι μόνο εθνικός. Είναι κομμάτι της αντίστασης όλου του απλού κόσμου στη Συρία για να μην μετατραπεί η πτώση του δικτάτορα Άσαντ σε καινούργια δικτατορία και σφαγή των μειονοτήτων. Είναι κομμάτι του αγώνα για να μην αφήσουμε τους ιμπεριαλιστές να επιβάλουν τις μοιρασιές και τη “σταθερότητά” τους στη Μέση Ανατολή».
Σημειώσεις
1. Syria’s Kurds to end self-rule after deal with Damascus, https://www.ft.com/content/d3c271f5-f9ce-4449-a60b-052f4ca09a5d
2. Syria decree grants Kurds new rights, formally recognising Kurdish language, https://www.aljazeera.com/news/2026/1/17/syria-decree-grants-kurds-new-rights-formally-recognising-kurdish-language
3. Συρία: Αλληλεγγύη στον αγώνα των Κούρδων, Νίκος Λούντος, Εργατική Αλληλεγγύη 1707, 28/1/2026
4. Πάντως τα ίδια περίπου έκαναν και οι ελληνικές κυβερνήσεις σε βάρος των «ντόπιων» στη Μακεδονία.
5. Kurdish People Fast Facts, https://edition.cnn.com/2014/08/18/world/kurdish-people-fast-facts/index.html
6. Βόρεια Συρία: Το «τέλος της Ροζάβα» και οι τζιχαντιστές που «αποφυλακίζονται», Γιώργος Σκαφίδας, 21/1/26, https://www.kathimerini.gr/world/564033658/voreia-syria-to-telos-tis-rozava-kai-oi-tzichantistes-poy-apofylakizontai/
7. Why is the world ignoring the revolutionary Kurds in Syria, Thttps://www.theguardian.com/commentisfree/2014/oct/08/why-world-ignoring-revolutionary-kurds-syria-isis
8. https://english.anf-news.com/news/prof-harvey-rojava-must-be-defended-10929
9. Rojava: A libertarian myth under scrutiny, https://www.aljazeera.com/opinions/2016/8/5/rojava-a-libertarian-myth-under-scrutiny/
10. https://www.theguardian.com/world/2019/mar/23/isis-defeated-us-backed-syrian-democratic-forces-announce
11. Hay'at Tahrir al-Sham
12. Συρία: Αλληλεγγύη στον αγώνα των Κούρδων, Νίκος Λούντος, Εργατική Αλληλεγγύη 1707, 28/1/2026
13. Στο ίδιο
14. Γιατί ηττήθηκαν οι Κούρδοι στη βόρεια Συρία, 4/2/2026, https://www.kathimerini.gr/world/564060184/giati-ittithikan-oi-koyrdoi-sti-voreia-syria/
15. Syria courts energy majors as it takes control of oilfields, https://www.ft.com/content/165bb585-0107-4fa5-893a-4d51e7dc4631
16. Στο ίδιο