Αντίσταση και Αλληλεγγύη - Με την Παλαιστίνη ως τη Λευτεριά
Γιώργος Πίττας, Στέλιος Μιχαηλίδης
320 σελίδες, 15€
Μαρξιστικό Βιβλιοπωλείο
Ένα πολύτιµο βιβλίο
Το κίνηµα αλληλεγγύης στην Παλαιστίνη έχει πάρει τεράστιες διαστάσεις σε παγκόσµια κλίµακα και αποτελεί δυναµικό παράγοντα στις πολιτικές εξελίξεις παντού. Σήµερα, παράλληλα µε τη νέα ιµπεριαλιστική επίθεση των ΗΠΑ και του Ισραήλ ενάντια στο Ιράν, ξεδιπλώνεται και µια νέα επίθεση σε βάρος αυτού του κινήµατος. Οι απανταχού Γεωργιάδηδες ξεσπαθώνουν ξανά υπέρ του Ισραήλ. Ένας λόγος παραπάνω γιατί η έκδοση του Μαρξιστικού βιβλιοπωλείου µε τίτλο «Αντίσταση και Αλληλεγγύη, Με την Παλαιστίνη ως τη Λευτεριά» αποτελεί απαραίτητο βοήθηµα για όλο τον κόσµο του αντιπολεµικού κινήµατος.
Μέσα από τις 300 σελίδες του, το βιβλίο προσπαθεί να ξεδιπλώσει τις απαντήσεις στα πιο καυτά ερωτήµατα: Ποια είναι η ρίζα της γενοκτονικής µανίας του Ισραήλ σε βάρος των Παλαιστίνιων; Πώς κατάφερε η Παλαιστινιακή αντίσταση να κερδίσει την πιο µαζική αλληλεγγύη σε τόσες χώρες και πώς κατάφερε το κίνηµα αλληλεγγύης να αντιµετωπίσει τις συκοφαντίες και την καταστολή που αντιµετώπισε και αντιµετωπίζει από τις κυβερνήσεις; Και ποιος είναι ο ορίζοντας αυτού του αγώνα;
Το φθινόπωρο του 2023, η κυβέρνηση της Νέας ∆ηµοκρατίας φώτιζε το κτίριο της Βουλής µε τα χρώµατα του Ισραήλ υπογραµµίζοντας µε αυτόν τον τρόπο την υποστήριξη της για τη γενοκτονική εκστρατεία του Νετανιάχου και προσπαθώντας να αναβαθµίσει την προπαγάνδα που εξωραϊζει το σιωνιστικό κράτος ως τη «µόνη δηµοκρατία στη Μέση Ανατολή».
Ενάντια σε αυτή την εκστρατεία, γράφαµε τότε από τις σελίδες αυτού του περιοδικού:
«Ο βρόµικος πόλεµος του Ισραήλ για να ξεριζώσει τους Παλαιστίνιους ακόµη και από τα τελευταία εδάφη της Γάζας και της ∆υτικής Όχθης συγκλονίζει τη Μέση Ανατολή και όχι µόνο.
∆εν αποτελούν αυτοάµυνα οι στρατιωτικές επιχειρήσεις για εκκαθάριση της λωρίδας της Γάζας από τον πληθυσµό της. Αντίθετα, αποτελούν απόπειρα για συνέχεια και κλιµάκωση της εποικιστικής πολιτικής που είναι ιδρυτικό γνώρισµα του κράτους του Ισραήλ.
«Τροµοκράτες» αποκαλούσαν τους Παλαιστίνιους αγωνιστές πολύ πριν από την επίθεση της Χαµάς στις 7 Οκτώβρη 2023. Χρειάστηκαν πολλοί αγώνες για να φτάσουµε στο σηµείο όπου ο Ανδρέας Παπανδρέου ως πρωθυπουργός υποδεχόταν τον Γιασέρ Αραφάτ στην Αθήνα. Και ακόµη περισσότεροι για να φτάσει ο αµερικάνικος ιµπεριαλισµός να προωθεί έναν συµβιβασµό, µε τον Κλίντον να υποδέχεται το 1993 τον Αραφάτ και τον Ράµπιν στο Λευκό Οίκο.
Όµως, ο συµβιβασµός και οι ελπίδες για µια λύση «∆υο κρατών» αποδείχθηκαν µάταιες. Οι θηριωδίες του ισραηλινού κράτους και η καταπάτηση Παλαιστινιακών εδαφών µε νέους εποικισµούς δεν σταµάτησαν και οδήγησαν την Παλαιστινιακή αντίσταση σε νέες εξεγέρσεις µε την πρώτη Ιντιφάντα το 1987 και τη δεύτερη το 2000. Το ζητούµενο σήµερα δεν είναι να γυρίσουµε πίσω σε συµβιβασµούς που αποδείχθηκαν αναποτελεσµατικοί στο παρελθόν, αλλά να προχωρήσουµε µπροστά στη λύση µιας πραγµατικά ελεύθερης Παλαιστίνης»
Τα κεφάλαια της έκδοσης του Μαρξιστικού βιβλιοπωλείου ξεδιπλώνουν όλο τον πλούτο των επιχειρηµάτων σε αυτή την κατεύθυνση µε δυο τρόπους.
Πρώτα σε επίπεδο ανάλυσης, µε όλα τα ιστορικά παραδείγµατα για το πώς ιδρύθηκε το σιωνιστικό κράτος και πώς λειτούργησε επί δεκαετίες σαν το µαντρόσκυλο του αµερικάνικου ιµπεριαλισµού στη Μέση Ανατολή. Αλλά και πόσο σφιχτό είναι το δέσιµο του ελληνικού καπιταλισµού µε αυτόν τον «άξονα» ώστε να γίνεται «αχθοφόρος της γενοκτονίας».
∆εύτερο, σε επίπεδο δράσης, από τη «φοιτητική ιντιφάντα» ενάντια στον «Genocide Jo» Μπάιντεν µέσα στις ΗΠΑ µέχρι τις εργατικές απεργίες στο πλευρό της Παλαιστίνης στην Ιταλία και στην Ελλάδα. Το χρονικό µε τις κινητοποιήσεις αλλά και τα πολιτικά βήµατα του κινήµατος είναι πολύτιµο όχι µόνο σαν ξεκαθάρισµα για το πώς φτάσαµε ως εδώ, αλλά και σαν εξοπλισµός για τις µάχες που έχουµε µπροστά µας.
Η πόλωση γίνεται τροµακτικά σκληρή. Το ιµπεριαλιστικό στρατόπεδο δεν σταµατάει µπροστά σε καµιά βαρβαρότητα επιµένοντας ότι η «απελευθέρωση» προχωράει µε τις βόµβες του Ισραήλ και των ΗΠΑ. Χρειάζεται να είµαστε ξεκάθαροι ότι η απελευθέρωση (χωρίς εισαγωγικά) περνάει µέσα από την ήττα του Ισραήλ και των ΗΠΑ µε την εργατική τάξη πρωτοπορία στο κίνηµα της Αντίστασης και της Αλληλεγγύης.
Το Μαρξιστικό βιβλιοπωλείο εγκαινίασε την παρουσίαση αυτού του βιβλίου µε µια εκδήλωση την Παρασκευή 13 Φλεβάρη στην αίθουσα της Εταιρείας Ελλήνων Λογοτεχνών, όπου δίπλα στους συγγραφείς του µίλησαν ο καθηγητής Σωτήρης Ρούσος και ο δηµοσιογράφος Γιάννης Κιµπουρόπουλος.
Οι οµιλίες τους ανέδειξαν τη συµβολή αυτής της έκδοσης στον κοινό αγώνα για τη Λευτεριά.
«Ένα ντοκουµέντο εποχής»
Σήµερα δεν παρουσιάζουµε απλά ένα βιβλίο. Παρουσιάζουµε ένα ντοκουµέντο εποχής, ένα πολιτικό χρονικό, µια µαρτυρία αγώνα. Το βιβλίο «Αντίσταση και Αλληλεγγύη µε την Παλαιστίνη ως τη Λευτεριά» δεν είναι µια ουδέτερη ιστορική καταγραφή, είναι µια παρέµβαση.
Το ίδιο το προλογικό σηµείωµα ξεκαθαρίζει το πλαίσιο στο οποίο ξεκίνησε να γράφεται το βιβλίο τον Οκτώβρη του 2025 αµέσως µετά την «εκεχειρία» Τραµπ στη Γάζα -µετριόνται ήδη πάνω από 700 νεκροί στη Γάζα κατά τη διάρκεια αυτής της εκεχειρίας. Και να πούµε επίσης ότι πάνω από το 55% της έκτασης της Γάζας κατά τη διάρκεια αυτής της εκεχειρίας βρίσκεται υπό ισραηλινή κατοχή και µάλιστα µε εθνοκάθαρση, δηλαδή µόλις 30.000 Παλαιστίνιοι έχουν µείνει σ’ αυτήν την περιοχή. ∆εν είναι ένας στοχασµός εκ του ασφαλούς, συνήθως αυτό το κάνουµε εµείς οι πανεπιστηµιακοί, είναι ένας απολογισµός και συγχρόνως ένα κάλεσµα.
Από τη µία, το βιβλίο επιχειρεί να εξηγήσει τις ρίζες του γενοκτονικού πολέµου στη Γάζα. Η σύγκρουση δεν ξεκίνησε την 7 Οκτωβρίου αλλά έχει βαθιές ρίζες στην ιστορία. Από την άλλη, καταγράφει την ανάπτυξη του διεθνούς κινήµατος αλληλεγγύης και τον ρόλο του παγκόσµιου εργατικού κινήµατος. Αυτή η διπλή στόχευση, ανάλυση και δράση, είναι κεντρική για την κατανόηση του βιβλίου.
∆εν ξεκινά από την 7 Οκτώβρη του 2023 κι αυτό είναι πολιτικά κρίσιµο. Οι συγγραφείς επιµένουν ότι ο πόλεµος δεν είναι ένα µεµονωµένο γεγονός. Αντίθετα, τον τοποθετούν σε µια µακρά ιστορική διαδροµή, που ξεκινάει από τη γέννηση του σιωνισµού, τη σύµπλευσή του µε τη βρετανική αποικιοκρατία και γενικότερα τις αποικιοκρατικές ανακατατάξεις στη Μ. Ανατολή.
Το βιβλίο δεν αντιµετωπίζει τη «Νάκµπα» του 1948 ως ένα τραγικό αλλά παρελθοντικό γεγονός. Τη βλέπει ως ιδρυτική πράξη του κράτους του Ισραήλ και ως δοµικό στοιχείο µιας πολιτικής που συνεχίζεται. Αυτή η προσέγγιση έχει σηµασία, γιατί µετατοπίζει τη συζήτηση από το «ποιος ξεκίνησε τον πόλεµο» στο «ποιο καθεστώς παράγει διαρκώς πόλεµο».
Το βιβλίο δεν στέκεται µόνο στην καταστροφή του πολέµου. Επιµένει ότι παρόλη αυτή, η Παλαιστινιακή Αντίσταση δεν ηττήθηκε. Αυτή η θέση είναι κεντρική. Συνδέουν αυτή την επιµονή της Αντίστασης µε το διεθνές κίνηµα αλληλεγγύης. Ένα από τα πιο δυνατά σηµεία του βιβλίου είναι η εκτενής καταγραφή αυτού του διεθνούς κινήµατος. Η φοιτητική Ιντιφάντα στις ΗΠΑ, τα µπλοκαρίσµατα πλοίων σε λιµάνια, οι γενικές απεργίες στην Ιταλία, οι κινητοποιήσεις στην Ελλάδα. Αυτά παρουσιάζονται όχι ως περιθωριακά γεγονότα αλλά ως καταλύτες. Ιδιαίτερη σηµασία δίνεται στο παγκόσµιο εργατικό κίνηµα. Το βιβλίο υποστηρίζει ότι η εργατική τάξη, ιδιαίτερα στις µητροπόλεις του καπιταλισµού, κρατάει το κλειδί.
Το τελευταίο κεφάλαιο διατυπώνει τη στρατηγική πρόταση των συγγραφέων: διάλυση του κράτους απαρτχάιντ και δηµιουργία ενός κοσµικού, πολυεθνικού κράτους από τον Ιορδάνη ως τη Μεσόγειο µε ίσα δικαιώµατα για όλους. Η προοπτική που προτείνεται περνάει µέσα από τις επαναστάσεις της εργατικής τάξης στις αραβικές χώρες και στις µητροπόλεις της ∆ύσης. Το βιβλίο τη στηρίζει σε µια ανάλυση της κρίσης ηγεµονίας των ΗΠΑ και της δυναµικής των κοινωνικών κινηµάτων.
∆εν έχουµε µπροστά µας ένα ουδέτερο βιβλίο, είναι «στρατευµένο». Υπερασπίζεται την Παλαιστινιακή Αντίσταση κι απορρίπτει τον χαρακτηρισµό της ως τροµοκρατία. ∆ιαχωρίζει ρητά την κριτική στο κράτος του Ισραήλ από τον αντισηµιτισµό. Σε µια εποχή σύγχυσης και προπαγάνδας, οι συγγραφείς δεν κρύβονται πίσω από ίσες αποστάσεις. Είναι ένα βιβλίο για τον ρόλο των κοινωνικών κινηµάτων.
Είναι ένα βιβλίο που γράφτηκε σε µια ιστορική καµπή. Καταγράφει, αναλύει, παίρνει θέση και προτείνει προοπτική. Είναι µια συµβολή στη συζήτηση για το Παλαιστινιακό αλλά και για τον ίδιο τον χαρακτήρα του σύγχρονου κόσµου: ιµπεριαλισµός, αντίσταση, αλληλεγγύη, εργατική τάξη. Σε µια εποχή που η πληροφορία καταναλώνεται γρήγορα και ξεχνιέται εύκολα, επιµένει στη µνήµη, στην ιστορική συνέχεια. Και πάνω απ’ όλα, επιµένει ότι ο αγώνας συνεχίζεται. Κι ίσως αυτό να είναι το πιο σηµαντικό µήνυµα που µας αφήνει. Η αλληλεγγύη δεν είναι σύνθηµα, είναι πράξη. Και η ιστορία δεν έχει τελειώσει.
Σωτήρης Ρούσσος
«Λύση ενιαίου κοσµικού παλαιστινιακού κράτους»
Να συγχαρώ τους συγγραφείς, που τυχαίνει να είναι και συνάδελφοι δηµοσιογράφοι, για αυτό το πολλαπλό πανόραµα. Έχουν κυκλοφορήσει πολλά βιβλία αλλά η µεθοδολογία των συγγραφέων επέτρεψε ένα πιο συνθετικό αποτέλεσµα. ∆εν είναι απλά µια ιστορική ανάλυση του Παλαιστινιακού, δεν είναι απλά µια αφήγηση της διετούς εκστρατείας εθνοκάθαρσης του Ισραήλ, δεν είναι µόνο η περιγραφή του κινήµατος αλληλεγγύης που είχε πρωτοφανή χαρακτηριστικά, είναι όλα αυτά.
Σέβοµαι την ένταξη και την αφοσίωση στην ένταξη σε έναν χώρο, στις στρατηγικές, στις ατζέντες, στις προτεραιότητές του. Όµως, οφείλω να παρατηρήσω ότι στο υλικό για την εξέλιξη των κινηµάτων αλληλεγγύης ειδικά στη χώρα µας, υπάρχει µια υπερµεγέθυνση του ρόλου του ΣΕΚ και των συµµαχιών που έγιναν µε τη στήριξή του. Από την άλλη οφείλω να σας αναγνωρίσω ότι είστε από τις συλλογικότητες που δεν αρνούνται τις συνεργασίες µε άλλες δυνάµεις στις οποίες δεν έχετε την πρωτοβουλία, σε αντίθεση µε τις στάσεις και τις συµπεριφορές της επίσηµης Αριστεράς.
Και εννοώ από τη µια το ΚΚΕ που θέλει το κατά µόνας κι από την άλλη τον χώρο του διασπασµένου ΣΥΡΙΖΑ που βρίσκεται σε πλήρη αδυναµία όχι µόνο οργανωτική να συντρέξει ένα κίνηµα αλληλεγγύης. Αλλά θα έλεγα και ψυχοσυναισθηµατική γιατί έχει άµεση εµπλοκή, µέσω της διακυβέρνησης του 2015-2019, στην εδραίωση αυτού του εγκληµατικού τριγώνου-τετραγώνου µε το Ισραήλ.
Άλλη µια παρατήρηση µε αφορµή το βιβλίο και για το βιβλίο. ∆εν συµµερίζοµαι την ιστορική αισιοδοξία που διαπερνά την αφήγηση των συγγραφέων ως προς τη µακροπρόθεσµη επίδραση του κινήµατος αλληλεγγύης. Έχουµε δυο µήνες εκεχειρίας, εκατοντάδες νεκρούς αλλά και ένα εντυπωσιακό ξεφούσκωµα του κινήµατος αλληλεγγύης.
Θέλω να πω ένα µπράβο για το τελευταίο κεφάλαιο του βιβλίου µε τίτλο «Από τον Ιορδάνη ως τη Μεσόγειο». Γιατί ανοίγει το σηµαντικότερο πολιτικό, ιδεολογικό ζήτηµα για το Παλαιστινιακό. Ο τρόπος µε τον οποίο επιχειρηµατολογείτε ότι η λύση των δυο κρατών είναι µια χρεοκοπηµένη υπόθεση και µια παγίδα στην οποία έπεσε και το Παλαιστινιακό κίνηµα. Αυτή η «λύση» µας έχει αποµακρύνει από την αρχική λύση και πολιτική επιδίωξη των Παλαιστινίων. Κι αυτή ήταν η λύση του ενιαίου κοσµικού παλαιστινιακού κράτους στο οποίο θα συνυπάρχουν Μουσουλµάνοι, Εβραίοι, Χριστιανοί κλπ.
Αυτή η λύση που ήταν η βάση δηµιουργίας του παλαιστινιακού κινήµατος, εξαφανίστηκε. Η τεράστια πλειοψηφία των αριστερών ανθρώπων έχει ξεχάσει τι σηµαίνει και λένε αναγνώρισε ο τάδε το Παλαιστινιακό κράτος -ποιο κράτος; Ένα προτεκτοράτο είναι- και έχει αποµακρυνθεί από τη µόνη δυνατή λύση.
Γιάννης Κιµπουρόπουλος