Αντιπολεμικό συλλαλητήριο στην Αθήνα, 28 Μάρτη
Τραμπ και Μητσοτάκης, συνένοχοι στις πολεμικές και στις ρατσιστικές εκστρατείες, αντιμετωπίζουν μαζικές αντιστάσεις.
Η Μαρία Στύλλου γράφει για την Αριστερά που οργανώνει τους αγώνες για να τους οδηγήσει στη νίκη, στην επανάσταση και στον Σοσιαλισμό.
Έχουμε μπει σε περίοδο πολέμων, αυτό δεν μπορεί να το αμφισβητήσει κανένας. Ο πόλεμος στην Ουκρανία συνεχίζεται εδώ και πάνω από τέσσερα χρόνια, η νέα γενοκτονική εκστρατεία του Ισραήλ στη Γάζα ξεπέρασε τις χίλιες μέρες, η επίθεση των ΗΠΑ στο Ιράν ξεκίνησε με «πόλεμο 12 ημερών» πριν ένα χρόνο και συνεχίστηκε φέτος από τον Φλεβάρη μέχρι τον Ιούνη όπου υπογράφτηκε το «Μνημόνιο κατανόησης». Μια εκεχειρία που παραβιάζεται άλλοτε στα Στενά του Ορμούζ, άλλοτε στο Λίβανο και πάντα στην Παλαιστίνη.
Κανένας από όλους αυτούς τους πόλεμους δεν έχει τελειώσει. Αντίθετα, οι ιμπεριαλιστικοί ανταγωνισμοί που βρίσκονται στη ρίζα τους κλιμακώνονται και προκαλούν όλο και περισσότερες και μεγαλύτερες καταστροφές.
Ο Τραμπ ανέλαβε πρόεδρος των ΗΠΑ για δεύτερη φορά με τη διπλή (και αντιφατική) διακήρυξη ότι θα κάνει την Αμερική Μεγάλη Ξανά και θα σταματήσει τους πόλεμους. Στην πράξη προχώρησε σε κλιμάκωση των ιμπεριαλιστικών επιθέσεων αλλά βγαίνει ηττημένος.
Αυτό φαίνεται έντονα στη Μέση Ανατολή. Ο αμερικάνικος ιμπεριαλισμός έδωσε όλη του τη στήριξη ήδη από την προεδρία Μπάιντεν στα σχέδια του Ισραήλ για να γίνει η δύναμη που ελέγχει όλη την περιοχή. Ο Τραμπ πήρε τη σκυτάλη και κλιμάκωσε αυτή την εκστρατεία σε όλα τα μέτωπα: σχέδια για εκκένωση της Γάζας και μετατροπή της σε «Ριβιέρα» με τον εκτοπισμό των Παλαιστίνιων είτε στο Σινά είτε στη Σομαλία, επέκταση των επιθέσεων στην Ερυθρά θάλασσα ενάντια στους Χούθι και στο Λίβανο ενάντια στη Χεζμπολά και τελικά κορύφωση της εκστρατείας με πόλεμο στο Ιράν.
Τίποτε από όλα αυτά δεν λειτούργησε, παρά τις καταστροφές που έσπειρε. Το Ισραήλ βρίσκεται τόσο απομονωμένο από την παγκόσμια κατακραυγή ενάντια στη γενοκτονική μανία του, ώστε ακόμα και ο Τραμπ αναγκάζεται δημόσια να απαιτεί από τον Νετανιάχου να τηρεί το «Μνημόνιο κατανόησης». Τα καθεστώτα της περιοχής που είναι σύμμαχοι των ΗΠΑ αρχίζουν να αμφιβάλλουν για την αξία αυτής της συμμαχίας. Οι μεγάλοι ανταγωνιστές του αμερικάνικου ιμπεριαλισμού διεκδικούν ανταλλάγματα για τη συμβολή τους στην εκεχειρία που προσπαθεί να παγώσει τη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή.
Είναι χαρακτηριστική η επίσκεψη που έκανε ο Τραμπ στο Πεκίνο. Όπως έγραφε ειρωνικά ο Άλεξ Καλλίνικος:
«Υπάρχει μια διάσημη όπερα των John Adams και Alice Goodman με τίτλο “Ο Νίξον στην Κίνα”. Αφορά στην ιστορική επίσκεψη του προέδρου των ΗΠΑ, Ρίτσαρντ Νίξον, στο Πεκίνο τον Φεβρουάριο του 1972. Ο διαβόητος αντικομμουνιστής Νίξον προσπάθησε τότε να πείσει τον Μάο Τσε Τουνγκ, τον ηγέτη της Κινεζικής Επανάστασης, να αλλάξει στρατόπεδο στον Ψυχρό Πόλεμο. Αυτή η ταχτική, που συνεχίστηκε από τον διάδοχό του, τον Δημοκρατικό Τζίμι Κάρτερ, συνέβαλε στην μετατόπιση τελικά της πλάστιγγας σε βάρος της Σοβιετικής Ένωσης.
Ίσως μια μέρα να υπάρξει μια όπερα με τίτλο ”Ο Τραμπ στο Πεκίνο“ για την επίσκεψη του νυν προέδρου των ΗΠΑ στην Κίνα την περασμένη εβδομάδα. Αλλά, ενώ το ταξίδι του Νίξον συνέβαλλε στην ενορχήστρωση μιας γεωπολιτικής μετατόπισης που επέτρεψε στις ΗΠΑ να γίνουν ο αδιαμφισβήτητος καπιταλιστικός ηγεμόνας στα τέλη του 20ού αιώνα, η ιστορία εξελίχθηκε πολύ διαφορετικά αυτή τη φορά.
Στα χρόνια που μεσολάβησαν ανάμεσα στις δυο επισκέψεις, συντελέστηκε μια τεράστια μετατόπιση στην παγκόσμια κατανομή της οικονομικής δύναμης. Το 1972 οι Ηνωμένες Πολιτείες αντιπροσώπευαν κάτι μεταξύ του 25 και του 30 τοις εκατό της παγκόσμιας προστιθέμενης αξίας της μεταποίησης. Η Κίνα αντιπροσώπευε μόλις το 4 τοις εκατό. Το 2024 το μερίδιο των ΗΠΑ ήταν 10 τοις εκατό. Της Κίνας 30 τοις εκατό. (…)
Γιατί να κουνήσει ο Σι το δάχτυλό του για να βοηθήσει τον Τραμπ; Ο καταστροφικός πόλεμος στο Ιράν αποστραγγίζει το κύρος και τη δύναμη των ΗΠΑ. Ή μάλλον –γιατί να το κάνει δωρεάν; Ο Σι ξεκαθάρισε δημόσια το αντάλλαγμα: ”Το ζήτημα της Ταϊβάν είναι το πιο σημαντικό ζήτημα στις σχέσεις Κίνας-ΗΠΑ. Εάν αντιμετωπιστεί λανθασμένα, οι δύο χώρες θα μπορούσαν να αντιμετωπίσουν αντιπαράθεση ή ακόμα και σύγκρουση, ωθώντας ολόκληρη τη σχέση Κίνας-ΗΠΑ σε μια εξαιρετικά επικίνδυνη κατάσταση“».1
Αυτές οι εξελίξεις επηρεάζουν και τις σχέσεις των ΗΠΑ με τους ευρωπαίους συμμάχους τους. Ο Τραμπ πηγαίνει στη Σύνοδο του ΝΑΤΟ στην Τουρκία με το παράπονο ότι τα κράτη της ΕΕ δεν βοήθησαν την Αμερική στα Στενά του Ορμούζ. Βέβαια, η αλήθεια είναι διαφορετική. Ο Γραμματέας του ΝΑΤΟ Μαρκ Ρούτε αποκάλυψε ότι οι βομβαρδισμοί του Ιράν ενισχύθηκαν από 4-5.000 πτήσεις αεροπλάνων που απογειώθηκαν από ευρωπαϊκές χώρες.2 Ο Μακρόν, ο Στάρμερ, ο Μερτς, η Μελόνι κρατούσαν δημόσια (και υποκριτικά) αποστάσεις από τον Τραμπ, αλλά δεν άφηναν το Ισραήλ χωρίς στήριξη. Τώρα ψάχνουν να βρουν πόσο αλλάζουν οι ισορροπίες μέσα στο ΝΑΤΟ.
Αυτοί οι ανταγωνισμοί επηρεάζουν και τον πόλεμο στην Ουκρανία. Οι πολυδιαφημισμένες συναντήσεις Τραμπ-Πούτιν δεν σταμάτησαν το σφαγείο. Αντίθετα, τα ουκρανικά ντρόουν φτάνουν μέχρι τη Μόσχα και οι ρωσικοί πύραυλοι χτυπάνε το Κίεβο ενώ στα χαρακώματα του Ντονέτσκ οι στρατιώτες ζουν συνθήκες Α΄ΠΠ. Αυτό που αλλάζει είναι η μεγαλύτερη ευρωπαϊκή εμπλοκή με το πρόγραμμα ReArm Europe. Η Γερμανία τσακίζει τις κοινωνικές δαπάνες για να ανεβάσει τις δαπάνες για εξοπλισμούς αναλαμβάνοντας πρωταγωνιστικό ρόλο στη σύγκρουση με τη Ρωσία. Η Γαλλία τρέχει να αναβαθμίσει την παρουσία της στην Ανατολική Μεσόγειο για να καλύψει τα κενά από την ήττα των ΗΠΑ.
Το κόστος από την πολεμική κλιμάκωση των ανταγωνισμών είναι τεράστιο. Η εργατική τάξη μετράει νεκρούς σε πρωτοφανή κλίμακα στην Ουκρανία, στην Παλαιστίνη, στο Ιράν, στο Λίβανο. Δίπλα στη φρίκη των ανθρώπινων απωλειών έρχεται το οικονομικό κόστος.
Η τιμή του πετρέλαιου εκτινάχτηκε με το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ προκαλώντας νέο κύμα ακρίβειας σε παγκόσμια κλίμακα. Το «Μνημόνιο κατανόησης» σταμάτησε την ανοδική πορεία, αλλά δεν μεταφράζεται σε αποπληθωρισμό. Σύμφωνα με εκτιμήσεις της Παγκόσμιας Τράπεζας, ο ρυθμός ανάπτυξης θα πέσει και στις πλούσιες χώρες και στις αναδυόμενες οικονομίες και αυτό θα ρίξει το κατά κεφαλή εισόδημα στο χαμηλότερο επίπεδο μετά την Πανδημία του κορονοϊού το 2020.3
Πέρα από τις προβλέψεις, έρχεται η πραγματικότητα στη Βενεζουέλα να αναδείξει την τραγωδία. Ο Τραμπ πρόβαλε σαν επιτυχία την επίθεση που οργάνωσε το Καράκας για την απαγωγή του προέδρου Μαδούρο. Οι ΗΠΑ αναβιώνουν το «Δόγμα Μονρόε» στην αμερικανική ήπειρο και το διαφημίζουν σαν «εξασφάλιση» για την περιοχή συνολικά και τη Βενεζουέλα ειδικότερα. Κομμάτι της «εξασφάλισης» ήταν η αποκατάσταση των σχέσεων της Βενεζουέλας με το ΔΝΤ και η προοπτική για «αναδιάρθρωση» του χρέους της που φτάνει τα 240 δις δολάρια. Σύμφωνα με τους Φαϊνάνσιαλ Τάιμς, «η αναδιάρθρωση θα επισκίαζε την αντίστοιχη της Ελλάδας των 200δις δολαρίων το 2012 την περίοδο της κρίσης της Ευρωζώνης».4
Την επόμενη μέρα από εκείνα τα δημοσιεύματα, χτύπησε ο σεισμός στο Καράκας με χιλιάδες νεκρούς και ακόμη περισσότερους αγνοούμενους κάτω από τα ερείπια κτιρίων. Η φτωχή και πολιορκημένη Κούβα έτρεξε να βοηθήσει, αλλά ο Τραμπ και το ΔΝΤ δεν βρήκαν ούτε μια λέξη για διαγραφή του χρέους που καταπλακώνει τη Βενεζουέλα.
Κύματα αντίστασης
Οι πόλεμοι και οι αντεργατικές επιθέσεις που τους συνοδεύουν ξεσηκώνουν μαζικά κύματα αντίστασης με αιχμή το διεθνές αντιπολεμικό κίνημα.
Αφετηρία αυτών των αντιστάσεων ήταν και παραμένει το κίνημα αλληλεγγύης στην Παλαιστίνη. Όλες οι προσπάθειες καταστολής δεν κατάφεραν να το σταματήσουν. Μέσα στις ΗΠΑ,
«Στο Πανεπιστήμιο όπου διδάσκω, οι φοιτητές κατάφεραν να διατηρήσουν μια νυχθημερόν καθιστική διαμαρτυρία για 120 μέρες απαιτώντας από το πανεπιστήμιο να καταγγείλει το ισραηλινό απαρτχάιντ και τη γενοκτονία. Στους μήνες που μεσολάβησαν από την 7η Οκτωβρίου, ολόκληρο το πανεπιστημιακό τοπίο των ΗΠΑ άλλαξε σε σχέση με την Παλαιστίνη».5
Η «Φοιτητική Ιντιφάντα», όμως, ήταν μόνο η αρχή. Η ριζοσπαστικοποίηση της νεολαίας, όπως και σε προηγούμενες φάσεις του κινήματος, μπόλιασε ευρύτερα τους αγώνες της εργατικής τάξης. Αυτό φάνηκε εκρηκτικά στη Μινεσότα φέτος. Όπως είπε ο Λεονάρντο Καβαλέττι, μιλώντας στον Μαρξισμό 2026:
«αποφοίτησα πρόσφατα από το Πανεπιστήμιο της Μινεσότα και έχω ζήσει στη Μινεσότα το μεγαλύτερο μέρος της ζωής μου. Μεγάλωσα σε μια οικογένεια μεταναστών, οπότε, ενώ το χρώμα του δέρματός μου μου προσφέρει άδικα περισσότερη προστασία και προνόμια από ό,τι στους μετανάστες γείτονές μου, αδελφούς και αδελφές μου, ο αγώνας ενάντια στην ICE είναι εξαιρετικά προσωπικός για μένα. (…)
Καθώς ο Τραμπ και η πολεμική μηχανή των ΗΠΑ συνεχίζουν να δολοφονούν αθώους πολίτες και να καταστρέφουν την παγκόσμια οικονομία, το Ισραήλ συνεχίζει να διαπράττει γενοκτονία εναντίον των Παλαιστινίων και ο Πούτιν εισβάλλει στην Ουκρανία, ο παγκόσμιος αγώνας ενάντια στις αντιδραστικές δυνάμεις συνεχίζει να μεγαλώνει. Η Μινεάπολις είναι το τέλειο παράδειγμα του πώς η οργάνωση της κοινότητας είναι ο δρόμος προς την οικοδόμηση μιας πρωτοπορίας της εργατικής τάξης που αγωνίζεται για την απελευθέρωση όλων των καταπιεσμένων λαών. Δεν ήταν οι εκλεγμένοι αξιωματούχοι ή οι διευθύνοντες σύμβουλοί μας που σταμάτησαν τις απαγωγές, δημιούργησαν πολύπλοκα δίκτυα αμοιβαίας βοήθειας, παρακολούθησαν τις πτήσεις απέλασης και διαδήλωσαν σε θερμοκρασίες -30 βαθμών.
Ήταν οι εργαζόμενοι της Μινεσότα, που είχαν απηυδήσει και ριζοσπαστικοποιηθεί από τη βίαιη και φασιστική κατάληψη της πολιτείας μας από την ομοσπονδιακή Γκεστάπο. Η εξέγερση της Μινεσότα και άλλοι ξεσηκωμοί ενάντια στον αυταρχισμό σε παγκόσμιο επίπεδο δημιούργησαν ένα ισχυρό προηγούμενο για την απόρριψη του φασισμού και έθεσαν τα θεμέλια για το μέλλον του αντιρατσιστικού και αντικαπιταλιστικού κινήματος».6
Με διαδικασίες αντίστοιχες αλλά πιο γρήγορες από προηγούμενα αντιπολεμικά κινήματα, φτάσαμε στο σημείο όπου η αντίθεση στον πόλεμο κατά του Ιράν μέσα στις ΗΠΑ είναι μεγαλύτερη από την αντίθεση στον πόλεμο κατά του Βιετνάμ. Σύμφωνα με πρόσφατη δημοσκόπηση, η ψαλίδα ανάμεσα σε όσους δηλώνουν κατά του πολέμου και όσους τον υποστηρίζουν φτάνει το 32 τοις εκατό. Στην περίπτωση του Βιετνάμ, η αντίστοιχη ψαλίδα είχε κορυφωθεί στο 31 τοις εκατό.
Αυτά δεν συμβαίνουν «μόνο» μέσα στις ΗΠΑ. Η εικόνα είναι διεθνής. Στη Βρετανία, ο Στάρμερ αναγκάστηκε να παραιτηθεί μέσα σε δυο χρόνια από τη σαρωτική νίκη των Εργατικών τον Ιούλη του 2024. Έγινε ο έκτος πρωθυπουργός που παραιτείται μέσα σε δέκα χρόνια. Κρίσιμο ρόλο σε αυτή την εξέλιξη έπαιξε η αντοχή του κινήματος αλληλεγγύης στην Παλαιστίνη και του αντιρατσιστικού και αντιπολεμικού κινήματος ενάντια τόσο στις κυβερνητικές διώξεις του Στάρμερ, όσο και στις προκλήσεις από την ακροδεξιά και τους φασίστες που είχαν και έχουν τη στήριξη του Έλον Μασκ ανοιχτά και του Τραμπ.
Στην επέτειο της Νάκμπα στις 16 Μάη στο Λονδίνο οι διαδηλωτές/ριες ξεπέρασαν τους 250.000. Η κινητοποίηση στη βρετανική πρωτεύουσα συνδύασε την αλληλεγγύη στην Παλαιστίνη με τα αντιρατσιστικά συνθήματα και κατάφερε μια σημαντική αντιφασιστική νίκη. Την ίδια μέρα ο φασίστας Τόμι Ρόμπινσον είχε εξαγγείλει συγκέντρωση μίσους επιδιώκοντας να κάνει επίδειξη δύναμης, ανάλογη με αυτή των 100 χιλιάδων τον περασμένο Σεπτέμβρη. Επέλεξε μάλιστα την ημέρα της Νάκμπα προκειμένου να στείλει το μήνυμα ότι μπορεί να αποτελέσει μια δύναμη ικανή να διώξει το φιλοπαλαιστινιακό κίνημα αλληλεγγύης από τους δρόμους. Το μόνο που κατάφερε ήταν να γελοιοποιηθεί καθώς δεν κατάφερε παρά να μαζέψει μερικούς θλιβερούς ρατσιστές.
Η αντιπαράθεση συνεχίστηκε πιο σκληρά λίγο αργότερα. Την Τρίτη 9 Ιούνη στο Μπέλφαστ, εκατοντάδες φασίστες –ανενόχλητοι από την αστυνομία του Στάρμερ- πήγαν σε μια γειτονιά μεταναστών όπου έσπειραν τον τρόμο πυρπολώντας σπίτια και οχήματα ενώ επιτίθονταν σε όποιον/αν περνούσαν για μετανάστη. Το Σάββατο 13 Ιούνη, οι αντιρατσιστές έδειξαν ότι οι δρόμοι ανήκουν σε αυτούς. Το Μπέλφαστ γνώρισε τη μεγαλύτερη αντιρατσιστική διαδήλωση στην ιστορία της πόλης, με πάνω από 20.000 άτομα στους δρόμους. Οι διαδηλωτές φώναζαν συνθήματα «Πείτε το δυνατά, πείτε το καθαρά, οι πρόσφυγες είναι καλοδεχούμενοι εδώ» και «Ποιος είναι το Μπέλφαστ; Εμείς είμαστε το Μπέλφαστ».
Αυτό το ρεύμα έχει τροφοδοτηθεί από αγώνες που κλιμάκωσαν απεργιακά την αλληλεγγύη στην Παλαιστίνη και την αντίσταση στον πόλεμο του Τραμπ και του Νετανιάχου στο Ιράν και στο Λίβανο. Στις 10 Οκτώβρη 2025 είχε γίνει διεθνής συντονισμός απεργιακής δράσης με κέντρο την Ιταλία, όπου μαχητικά συνδικάτα μπλόκαραν λιμάνια και εταιρείες εμπορευματοκιβωτίων για να μην φτάνει πολεμικό υλικό στο Ισραήλ. Η απεργιακή δράση απλώθηκε και στη Μασσαλία και στη Βαρκελώνη και εδώ, δίνοντας ώθηση στην κλιμάκωση των αντιστάσεων.
Πολιορκημένη κυβέρνηση
Η ήττα του Τραμπ στο Ιράν δεν αφήνει ανεπηρέαστη την κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας εδώ. Μια κυβέρνηση μισητή για όλα τα εγκλήματα που έχει κάνει από τα Τέμπη μέχρι την Πύλο, αλλά και μια κυβέρνηση συνένοχη στη γενοκτονική εκστρατεία του Νετανιάχου και του Τραμπ.
Ο Μητσοτάκης και ο Δένδιας υπολόγιζαν ότι η κλιμάκωση του πολέμου κατά του Ιράν θα άνοιγε νέες ευκαιρίες για αναβάθμιση του ρόλου του ελληνικού καπιταλισμού στην περιοχή. Γι’ αυτό και έτρεξαν να αναβαθμίσουν την ελληνική εμπλοκή στον «άξονα» με το Ισραήλ. Αναβάθμισαν τη στρατιωτική εμπλοκή με την αποστολή φρεγάτας και μαχητικών αεροπλάνων στην Κύπρο και την ενεργοποίηση των πυραύλων Πάτριοτ από τη Σαουδική Αραβία ως την Κάρπαθο και τη Θράκη. Και αναβάθμισαν την ενεργειακή εμπλοκή με νέα συμφωνία με τις ΗΠΑ.
«Ελλάδα, ΗΠΑ, Κύπρος και Ισραήλ υπέγραψαν κοινή δήλωση που καθιερώνει το Κέντρο Ενέργειας Ανατολικής Μεσογείου ως οργανισμό έρευνας και ανάπτυξης με έδρα στο Χιούστον του Τέξας. Η υπογραφή έγινε στα πλαίσια της υπουργικής συνάντησης του ‘Πλαισίου Συνεργασίας 3+1’ των τεσσάρων χωρών. Συμμετείχαν ο έλληνας υπουργός Ενέργειας και Περιβάλλοντος Σταύρος Παπασταύρου, ο αμερικανός υπουργός Ενέργειας Κρις Ράιτ, ο κύπριος υπουργός Ενέργειας, Εμπορίου και Βιομηχανίας Μιχάλης Δαμιανός, ο πρέσβης του Ισραήλ στις ΗΠΑ και ο γενικός διευθυντής του υπουργείου Ενέργειας του Ισραήλ».7
Όσο πιο μεγάλη γίνεται η εμπλοκή στον πόλεμο του Τραμπ και του Νετανιάχου, τόσο πιο δύσκολες είναι οι συνέπειες για τον Μητσοτάκη από την ήττα τους. Κανένα αντάλλαγμα δεν έρχεται να ελαφρύνει τα βάρη από τους εξοπλισμούς και από την εκτίναξη της ακρίβειας.
Το βασικό πολιτικό αντίδοτο που χρησιμοποιεί η κυβέρνηση είναι η κλιμάκωση του κρατικού ρατσισμού. Παρέα με την Ευρωπαϊκή Ένωση προχωράει στα σχέδια για στρατόπεδα συγκέντρωσης προσφύγων σε τρίτες χώρες. Σχέδια που είχε ξεκινήσει η κυβέρνηση των Συντηρητικών στη Βρετανία με σκοπό να μαντρώνει πρόσφυγες στη Ρουάντα. Σχέδια που είχε αναγκαστεί να εγκαταλείψει, αλλά τώρα επανέρχονται σε επίπεδο ΕΕ και συμμετοχή του Μητσοτάκη. Ο Πλεύρης έχει πάρει το πράσινο φως για να κλιμακώνει τις επιθέσεις σε πρόσφυγες και μετανάστες, να απειλεί με άρση ασύλου τον πρόεδρο της Πακιστανικής Κοινότητας Τζαβέντ Ασλάμ και να υπόσχεται «μπόνους» σε δικηγόρους που μπορεί να πείσουν πρόσφυγες να γυρίσουν πίσω:
«Η κυβέρνηση με νέα ΚΥΑ προβλέπει μπόνους 250 ευρώ για τους νομικούς που κάνουν συνεδρίες νομικής καθοδήγησης στα σύνορα για κάθε πρόσφυγα, προωθώντας αιτήσεις οικειοθελούς απέλασης»!8
Αυτή η εκστρατεία, όμως, δεν σταματάει τις αντιστάσεις, αντίθετα τις κλιμακώνει. Αυτό φάνηκε βήμα-βήμα όλο το τελευταίο διάστημα.
Αμέσως μετά τα συλλαλητήρια της Πρωτομαγιάς, ήρθε η απεργία της ΑΔΕΔΥ στις 13 Μάη δίνοντας συνέχεια στον απεργιακό κύκλο που είχαν ανοίξει οι εργαζόμενοι στους Δήμους. Σχολεία, δήμοι, νοσοκομεία βάδισαν μαζί εκείνη τη μέρα ενωτικά και αυτό έδωσε ώθηση για τις αντιστάσεις σε πολλά τμήματα του Δημόσιου που παλεύουν. Προχώρησαν σε απεργίες οι εργαζόμενοι στην Έρευνα, οι δικαστικοί υπάλληλοι, οι εργαζόμενοι στη ΔΥΠΑ, στον ΕΦΚΑ και στο υπουργείο Οικονομικών, οι υγειονομικοί για να ενταχθούν στα Βαρέα και Ανθυγιεινά.
Στα Νοσοκομεία, ολοκληρώθηκε ένας γύρος εκλογών στα σωματεία που κατέγραψε μεγάλη άνοδο της Αριστεράς. Σε 8 μεγάλα πρωτοβάθμια σωματεία και 3 κλαδικά, οι δυνάμεις του Συντονιστικού των Νοσοκομείων ανεβάζουν το ποσοστό τους στο 20 τοις εκατό και το άθροισμα των αριστερών κινήσεων ξεπερνάει το 50 τοις εκατό.
Στο συνέδριο της ΔΟΕ που έγινε στις 23-26 Ιούνη, ψηφίστηκε ομόφωνα απόφαση για απεργία μόλις ανοίξουν ξανά τα σχολεία τον Σεπτέμβρη και συμμετοχή στην απεργία της ΑΔΕΔΥ στις 14 Ιούλη ενάντια στα κυβερνητικά σχέδια για αναθεώρηση του Συντάγματος που καταργεί τη μονιμότητα των εργαζόμενων στο Δημόσιο και ανοίγει πόρτα για ιδιωτικά πανεπιστήμια αλλάζοντας το άρθρο 16.
Εργάτες ενωμένοι
Οι απεργίες δεν περιορίστηκαν στο Δημόσιο. Στις 24 Ιούνη το κέντρο της Αθήνας συγκλονίστηκε από την κοινή απεργιακή συγκέντρωση των Οικοδόμων, των εργαζόμενων στον Επισιτισμό-Τουρισμό και στα εργοστάσια Τροφίμων και Ποτών. Μια απεργία στη «βαριά βιομηχανία» της ελληνικής οικονομίας, στην αιχμή της σεζόν, με αιτήματα για ΣΣΕ και αυξήσεις, αλλά και με τους μετανάστες εργάτες στην πρώτη γραμμή.
Συνολικά το απεργιακό κύμα συμβαδίζει με τις πολιτικές αντιστάσεις. Οι απεργίες έδιναν δύναμη στις κινητοποιήσεις και στους απεργούς πείνας των Προσφυγικών και έπαιρναν έμπνευση από το κίνημα των «Ροζ Φλαμίγκο» στην Αλβανία. Το συλλαλητήριο για το Pride στις 13 Ιούνη ήταν μαζικό και συνδύαζε τα συνθήματα ενάντια στον σεξισμό με την αλληλεγγύη στην Παλαιστίνη και την αντίσταση στον ρατσισμό.
Η ριζοσπαστικοποίηση φάνηκε ακόμα πιο έντονα στα αντιρατσιστικά συλλαλητήρια στις 19 Ιούνη, στα τρία χρόνια από το έγκλημα στην Πύλο. Ήταν εκεί επιζώντες από το ναυάγιο μαζί με συμπαραστάτες του Τζαβέντ Ασλάμ και κοινότητες μεταναστών από το Πακιστάν, τις Φιλιππίνες και το Καμερούν, αλλά και σωματεία με τα πανό τους δίπλα στην Παλαιστινιακή σημαία. Το σύνθημα «Τέμπη-Πύλος-Παλαιστίνη, δεν υπάρχει ειρήνη χωρίς δικαιοσύνη» ζωντανά στους δρόμους. Είναι χαρακτηριστικές οι ομιλίες του διασώστη Ιάσονα Αποστολόπουλου και του Θοδωρή Ελευθεριάδη από τους συγγενείς των Τεμπών εκείνη τη μέρα στο Σύνταγμα:
«Δεν έχει γίνει ποτέ ξανά στην ιστορία ένα λιμενικό να πνίγει 650 ανθρώπους. Δεν έχει γίνει ποτέ ξανά. 650 νεκροί σε μια ημέρα είναι νούμερο πολέμου, δεν είναι νούμερο ειρήνης. Ενός πολέμου όμως που έχει κηρυχθεί μονομερώς και τα θύματα είναι μόνο της μιας πλευράς. Γιατί πώς μπορεί να περιγραφεί αν όχι ως πόλεμος μια κατάσταση με 36.000 νεκρούς, άντρες, γυναίκες και παιδιά τα τελευταία 11 χρόνια στα ευρωπαϊκά σύνορα. Πώς μπορεί να περιγραφεί αν όχι ως πόλεμος μία κατάσταση όπου η Ευρωπαϊκή Ένωση δαπανά εκατομμύρια ευρώ σε τεχνολογίες καταστολής, σε φράχτες, τείχη, στρατόπεδα συγκέντρωσης, ντρόουν και πολεμικά σκάφη. Μια Eυρωπαϊκή Ένωση που πριν από λίγες μέρες ψήφισε τη μεταφορά ακόμα και παιδιών σε προσφυγικά στρατόπεδα στην Ουγκάντα και στην Αλβανία.
Όλοι αυτοί οι θάνατοι έχουν τη σφραγίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Μόνο φέτος, το 2026, έχουμε 1.200 νεκρούς στη Μεσόγειο και 1.300 στα Κανάρια Νησιά. Δηλαδή 2.500 άνθρωποι έχουν πεθάνει μόνο φέτος στην προσπάθειά τους να έρθουν στην Ευρώπη, δηλαδή 17 νεκροί την ημέρα. Μπροστά σε τέτοιες καταστάσεις, κάθε κουβέντα περί δυτικού πολιτισμού, δικαιωμάτων και ελευθεριών, πάει περίπατο. Και η Πύλος είναι στην κορυφή αυτού του όνειδους που βιώνουν οι πρόσφυγες και οι μετανάστες κάθε μέρα».9
«Στέκομαι σήμερα εδώ κουβαλώντας το πένθος μου όχι ως βάρος αλλά ως σημαία. Έχασα τη μητέρα μου στα Τέμπη και από εκείνη την ημέρα έπαψα να είμαι ένας άνθρωπος που περιμένει δικαιοσύνη. Έγινα ένας άνθρωπος που τη διεκδικεί.
Μας λένε να περιμένουμε, μας λένε να εμπιστευτούμε τους θεσμούς. Αλλά πώς να εμπιστευτείς ένα σύστημα που υπολογίζει τη ζωή μας με όρους κέρδους. Το κράτος που αφήνει τις ράγες να γίνονται παγίδες θανάτου, που μετατρέπει τη θάλασσα σε έναν ομαδικό τάφο για τους πρόσφυγες, που σιωπά μπροστά στη γενοκτονία της Παλαιστίνης, είναι ένα κράτος, μια μηχανή που παράγει νεκρούς.
Δεν ήρθα εδώ για να σας ζητήσω να λυπηθείτε. Ήρθα για να σας ζητήσω να θυμώσετε. Το πένθος μας είναι η αρχή της δικής τους πτώσης. Δεν θα ηρεμήσουμε, δεν θα συμβιβαστούμε, δεν θα ξεχάσουμε. Θα συνεχίσουμε να παλεύουμε μέχρι να γίνει ο κόσμος μας ένας τόπος όπου κάθε άνθρωπος, όπου κι αν βρίσκεται, θα μπορεί να ζει ελεύθερος χωρίς το φόβο του κράτους δολοφόνου. Όσο η εξουσία προσπαθεί να σκεπάσει τα εγκλήματα με τη σιωπή, εμείς να γινόμαστε τρικυμία. Γιατί η ελευθερία δεν έχει σύνορα και η δικαιοσύνη δεν μπαίνει σε ράγες που οδηγούν στο θάνατο. Δικαιοσύνη για τα Τέμπη. Δικαιοσύνη για την Πύλο. Λευτεριά στην Παλαιστίνη».10
Για την Αριστερά της νίκης
Αυτό το κύμα αντίστασης και ριζοσπαστικοποίησης διεκδικεί την Αριστερά που μπορεί να το οδηγήσει στη νίκη. Αυτή είναι μια πίεση δεν μπορεί να την αγνοήσει καμιά ηγεσία, συνδικαλιστική ή κοινοβουλευτική.
Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο ακόμη και ο Αλέξης Τσίπρας μέσα στην πορεία του προς το κέντρο θυμήθηκε την Αριστερά ονομάζοντας το νέο κόμμα του «Ελληνική Αριστερή Συμπαράταξη». Δεν είναι μόνο το όνομα που δείχνει μια συμβολική προσπάθεια επικοινωνίας με το αριστερό ακροατήριο. Ο Τσίπρας διάλεξε τη Νίκαια για να ξεκινήσει τις περιοδείες της ΕΛ.Α.Σ, μιλάει για «νέα Μεταπολίτευση» και έτρεξε να προβάλει πρόσωπα που έχουν κάποιου είδους αναφορές στα κινήματα, στη «σκιώδη κυβέρνηση» που ανακοίνωσε.
Αυτοί οι συμβολισμοί είναι χωρίς καμιά αξία. Ο ΣΥΡΙΖΑ όταν κέρδισε τις εκλογές το 2015 είχε πολύ περισσότερα στελέχη που προέρχονταν από τον κόσμο της Αριστεράς. Δεν ξεχνάμε, όμως, όσα έκανε ως «κυβερνώσα αριστερά» με τον Τσίπρα να πηγαίνει από συμβιβασμό σε συμβιβασμό με κατάληξη την προδοσία του ΟΧΙ τον Ιούλη του 2025. Η στρατηγική του κοινοβουλευτικού δρόμου είναι αυτή που καθορίζει τους συμβιβασμούς, όχι τα πρόσωπα.
Σήμερα, το μείγμα των 50 τομεαρχών επιδιώκει να καλύψει όλα τα γούστα, προκειμένου να μην χαθεί καμία ψήφος ούτε από αριστερά ούτε από δεξιά. Υπάρχουν και οι λεγόμενοι άνθρωποι της αγοράς, που έχουν εμπειρία από στρατηγικές επενδύσεις, real estate και διοίκηση επιχειρήσεων, αλλά και στελέχη του στρατού. Ο Τσίπρας φροντίζει ξανά να συμπεριλάβει τα πρόσωπα που δείχνουν ότι το κράτος έχει συνέχεια, από την οικονομία μέχρι την εξωτερική πολιτική και τις συμμαχίες με το Ισράηλ. Αλλά ταυτόχρονα προσπαθεί να επικοινωνήσει με τις διαθέσεις του κόσμου που έχει δώσει μάχες ενάντια στην δολοφονική κυβέρνηση της ΝΔ.
Σίγουρα καταφέρνει να τραβήξει τους/τις ψηφοφόρους του ΣΥΡΙΖΑ που συρρικνώνεται δημοσκοπικά μετά την εμφάνιση της ΕΛ.Α.Σ. Αυτό είναι εύκολο, καθώς η ηγεσία του ΣΥΡΙΖΑ βρίσκεται σε παράλυση. Αντίστοιχα προβλήματα, όμως, αντιμετωπίζουν και κινήσεις που έσπασαν από τον ΣΥΡΙΖΑ.
Ο Βαρουφάκης έτρεξε να μιμηθεί την τακτική Τσίπρα προσκαλώντας ονόματα από το χώρο της Αριστεράς να μπουν στα ψηφοδέλτια του ΜεΡΑ ανεξάρτητα από τις οργανώσεις στις οποίες ανήκουν. Επιβεβαίωσε για άλλη μια φορά πόσο αρχηγικό είναι αυτό το σχήμα όπου ο Βαρουφάκης διώχνει ή προσκαλεί κατά βούληση.
Η Νέα Αριστερά, η κίνηση που έσπασε από τον ΣΥΡΙΖΑ προς τα αριστερά αντιδρώντας στη δεξιά πορεία Τσίπρα και Κασσελάκη, αντιμετωπίζει τώρα νέα κρίση. Η κοινοβουλευτική ομάδα της διαλύθηκε μετά την απόφαση βασικών στελεχών της να παραιτηθούν και να στραφούν ξανά προς τον Τσίπρα. Η αποχώρηση του Χαρίτση και της Αχτσιόγλου δεν θα ήταν τόσο δυνατό χτύπημα, αν η Νέα Αριστερά δεν ήταν τόσο προσηλωμένη στον κοινοβουλευτικό δρόμο. Της κοστίζει το γεγονός ότι συγκροτήθηκε από τα πάνω προς τα κάτω με πρωτοβουλία της κοινοβουλευτικής ομάδας που πλέον δεν υπάρχει. Η ρήξη με αυτή την αδιέξοδη στρατηγική δεν φαίνεται στον ορίζοντα, καθώς η νέα ηγεσία συνεχίζει στην ίδια κατεύθυνση.
Στρατηγική και τακτική
Για να συγκροτήσουμε την Αριστερά της νίκης χρειαζόμαστε μια διπλή ξεκάθαρη επιλογή: επαναστατική αντικαπιταλιστική στρατηγική και ενιαιομετωπική κοινή δράση.
Ο Λένιν είναι πολύτιμος οδηγός για αυτή την προσπάθεια, καθώς επιμένει σε αυτό τον συνδυασμό: η οργανική ενότητα της γενικής θεωρίας και της συγκεκριμένης τακτικής βρίσκεται στο κέντρο του αγώνα.
«Κόμμα χωρίς πρόγραμμα είναι αδύνατο να υπάρχει σαν ολοκληρωμένος πολιτικός οργανισμός, ικανός να ακολουθεί πάντα τη γραμμή του σε κάθε τροπή των γεγονότων. Χωρίς γραμμή τακτικής που να βασίζεται στην εκτίμηση της δοσμένης πολιτικής κατάστασης και να δίνει ακριβείς απαντήσεις στα ‘ακανθώδη προβλήματα’ της εποχής, μπορούμε να έχουμε έναν όμιλο θεωρητικών, όχι όμως μια δρώσα πολιτική οργάνωση». 11
Αυτή η διαπίστωση δεν έμεινε στα χαρτιά. Ο Λένιν ήταν αυτός που οδήγησε τους Μπολσεβίκους να υιοθετήσουν τις «Θέσεις του Απρίλη» σαν συγκεκριμένη στρατηγική για το πέρασμα στη σοσιαλιστική επανάσταση και την εγκαθίδρυση της εργατικής εξουσίας των σοβιέτ. Επίσης ήταν αυτός που δίδαξε τα κόμματα στην Τρίτη Διεθνή να παλεύουν για το Ενιαίο Μέτωπο.
Πώς θα προχωρήσουμε, λοιπόν, με οδηγό τέτοιες επιλογές; Όπως τονίζαμε στην τελική συζήτηση του φεστιβάλ Μαρξισμός 2026, η απάντηση έχει δυο σκέλη.
Το πρώτο έχει να κάνει με την προγραμματική βάση. Δεν μπορεί η Αριστερά να στέκεται πιο πίσω από τα αιτήματα που έχει αναδείξει η εργατική τάξη και η νεολαία με τους αγώνες. Χιλιάδες βγήκαν στους δρόμους για να πουν ότι οι ιδιωτικοποιήσεις σκοτώνουν, ότι η Παλαιστίνη πρέπει να είναι λεύτερη από τον Ιορδάνη ως τη Μεσόγειο, ότι ο σεξισμός φέρνει γυναικοκτονίες, ότι η ΕΕ-φρούριο των κλειστών συνόρων είναι ένοχη για τους πνιγμένους πρόσφυγες από τη Πύλο μέχρι κάθε νησί.
Η Αριστερά που χρειαζόμαστε παίρνει αυτά τα αιτήματα και τα συγκροτεί σε μεταβατικό πρόγραμμα που οδηγεί έξω από τη βαρβαρότητα του καπιταλισμού με στρατηγικό στόχο την κατάληψη της εξουσίας από την εργατική τάξη. Αλλά δεν είναι κάποια δύναμη απλά προπαγανδιστική για αυτήν την προοπτική της συνολικής ανατροπής. Χτίζει το δεύτερο σκέλος που είναι η ενιαιομετωπική δράση εδώ και τώρα.
Δεν βρισκόμαστε σε συνθήκες αναμονής της κάλπης. Αυτό η τάξη το φωνάζει με κάθε βήμα της. Οι εκπαιδευτικοί με τα συνέδρια των Ομοσπονδιών τους, οι νοσοκομειακοί επιμένοντας στις πύλες των νοσοκομείων ότι ο υπουργός διάλυσης του ΕΣΥ είναι ανεπιθύμητος, οι οικοδόμοι, οι εργαζόμενοι στον Επισιτισμό-Τουρισμό και στα Τρόφιμα-Ποτά με απεργία στις 24 Ιούνη, οι εργαζόμενοι στα Δικαστήρια, στη ΔΥΠΑ, στη Λυρική Σκηνή, παντού με τις δικές τους δράσεις. Ο προεκλογικός Ιούνης ήταν και απεργιακός και αντισεξιστικός με το Pride και αντιρατσιστικός με τα συλλαλητήρια στις 19 Ιούνη για να πάνε φυλακή οι δολοφόνοι της Πύλου.
Το Σοσιαλιστικό Εργατικό Κόμμα δίνει όλες τις δυνάμεις του και για τα δυο σκέλη. Για να χτίσουμε την επαναστατική Αριστερά που μας αξίζει.12
Σημειώσεις
1. Άλεξ Καλλίνικος, Ο Τραμπ στο Πεκίνο και άλλες όπερες, Εργατική Αλληλεγγυη 1723, 20 Μάη 2026, https://ergatiki.gr/article.php?id=38168&issue=1723
2. Meloni in a bind after Nato chief says US used Italian bases for Iran bombing, Financial Times 25 June 2026, https://tinyurl.com/5n95kayr
3. Michael Roberts, Iran and the US: a ceasefire that lasts?, https://thenextrecession.wordpress.com/2026/06/23/iran-and-the-us-a-ceasefire-that-lasts/
4. Venezuela to reveal $240bn of debt in world’s largest sovereign restructuring, Financial Times 25 June 2026, https://tinyurl.com/238u7kn5
5. David Palumbo-Liu, How Gaza is changing US campuses, Al Jazeera 13/4/2024. Αναφέρεται στο βιβλίο των Γ. Πίττα, Στ. Μιχαηλίδη, Αντίσταση και αλληλεγγύη με την Παλαιστίνη ως τη λευτεριά, σελ.99
6. Λεονάντο Καβαλέττι, Οι ΗΠΑ μετά τη Μινεσότα - «Για μια πραγματική αριστερή εναλλακτική», Εργατική Αλληλεγγύη 1724, 27 Μάη 2026, https://ergatiki.gr/article.php?id=38217&issue=1724
7. https://www.in.gr/2026/06/13/english-edition/greece-us-cyprus-israel-launch-east-med-energy-hub/
8. Εφημερίδα των Συντακτών, https://tinyurl.com/3f8dzzn6
9. Ιάσονας Αποστολόπουλος, Οι φονιάδες στο Ναυτοδικείο - Η Πύλος δεν μπαίνει στο αρχείο, Εργατική Αλληλεγγύη 1728, 24 Ιούνη 2026, https://ergatiki.gr/article.php?id=38322&issue=1728
10. Θοδωρής Ελευθεριάδης, γιος της δολοφονημένης στα Τέμπη Μαρίας Εγούτ, https://ergatiki.gr/article.php?id=38322&issue=1728
11. Λένιν, Άπαντα, τ.20, σελ368. Αναφέρεται από τον Τόνι Κλιφ, Λένιν 1893-1914, τα χρόνια της συγκρότησης των Μπολσεβίκων, κεφάλαιο 14: Στρατηγική και τακτική (ο Λένιν μαθαίνει από τον Κλαούζεβιτς), σελ.250
12. Μαρία Στύλλου, Για ποια Αριστερά παλεύουμε, Εργατική Αλληλεγγύη 1726, 10 Ιούνη 2026, https://ergatiki.gr/article.php?id=38254&issue=1726