Το πανό των απεργών τα λέει όλα
Πώς θα σπάσουμε τον φαύλο κύκλο της ακρίβειας και του 13ωρου;
Ο Κώστας Πολύδωρος βάζει στο κέντρο τις απεργίες για ΣΣΕ.
“Η αγορά εργασίας έχει αλλάξει ριζικά τα τελευταία επτά χρόνια και η ανεργία είναι σήμερα 10 μονάδες χαμηλότερη. Η πρόκληση πλέον δεν είναι μόνο ποσοτική, αλλά και ποιοτική, με έμφαση στην πλήρη απασχόληση και στις αποδοχές. H αύξηση του κατώτατου μισθού είναι σημαντική, ωστόσο κρίσιμο ρόλο για τη βελτίωση του μέσου μισθού παίζουν οι συλλογικές συμβάσεις εργασίας. Περισσότερες συλλογικές συμβάσεις σημαίνει καλύτερες συνθήκες εργασίας για όλους”.
Πόσα ψέματα χωράνε σε λίγες γραμμές ; Η Υπουργός Εργασίας Νίκη Κεραμέως στο πλαίσιο του συνεδρίου «Ηγεσία και εργασία, επενδύοντας στο ανθρώπινο κεφάλαιο» βάλθηκε να σπάσει το ρεκόρ.
Με την προεκλογική περίοδο να έχει ανοίξει, η κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας θα επιχειρήσει να εμφανιστεί ως η κυβέρνηση που αύξησε το εργατικό εισόδημα και προώθησε τις Συλλογικές Συμβάσεις Εργασίας.
Παράλληλα διανύουμε μία περίοδο όξυνσης των ιμπεριαλιστικών ανταγωνισμών που καταλήγουν όλο και συχνότερα σε πολεμικές αναμετρήσεις. Η πολεμική προετοιμασία και η κατακόρυφη αύξηση των στρατιωτικών δαπανών γίνονται εις βάρος των εργατικών δικαιωμάτων. Ο πόλεμος στο Ιράν τους τελευταίους τέσσερις μήνες καθρεφτίζει αυτή την εξέλιξη. Ο Οργανισμός για την Οικονομική Συνεργασία και Ανάπτυξη σε έκθεση του που δημοσίευσε μέσα στον Μάιο προειδοποιεί για “σκοτεινό σενάριο”1 αν η ενεργειακή κρίση στον κόλπο συνεχιστεί με αρνητικά αποτελέσματα στην οικονομική ανάπτυξη και κατακόρυφη αύξηση των επιτοκίων. Συγκεκριμένα όπως αναφέρει “μία παρατεταμένη διαταραχή στις ενεργειακές ροές θα περιορίσει την οικονομική ανάπτυξη στο 2,1 % για το 2026 και μόλις στο 1,7 % για το 2027 μεγέθη που θυμίζουν τις μεγάλες παγκόσμιες υφέσεις όπως την χρηματοπιστωτική κρίση ή την πανδημία”.
Την ώρα που δισεκατομμύρια ευρώ ξοδεύονται για τις δαπάνες των εξοπλισμών, οι μισθοί των εργαζόμενων συρρικνώνονται από την ακρίβεια, από τις ελαστικές σχέσεις απασχόλησης και την συνεχή υπονόμευση των Συλλογικών Συμβάσεων Εργασίας. Πίσω από τις υποκρισίες της Κεραμέως η κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας έχει υπηρετήσει αυτό το πολιτικό σχέδιο με όλες της τις δυνάμεις την τελευταία 7ετία.
Παρά τους πανηγυρισμούς της κυβέρνησης για την αύξηση του κατώτατου μισθού στα 920 ευρώ μικτά (770 καθαρά) η Ελλάδα βρίσκεται και επισήμως στην τελευταία θέση της ΕΕ στον πραγματικό μέσο μισθό. Τα στοιχεία της Eurostat δείχνουν ότι η Ελλάδα συγκαταλέγεται μεταξύ των χωρών με τις ισχυρότερες πληθωριστικές πιέσεις στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Τον Μάιο ο πληθωρισμός κατέγραψε σημαντική επιτάχυνση φθάνοντας στο 5% από 4,6 % τον Απρίλιο2 σύμφωνα με τις προκαταρκτικές εκτιμήσεις της Eurostat. Την ίδια ώρα, ο ετήσιος πληθωρισμός στην Ευρωζώνη διαμορφώθηκε στο 3,2%, από 3% τον προηγούμενο μήνα, με την Ελλάδα να βρίσκεται αισθητά πάνω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Υψηλότερο πληθωρισμό κατέγραψαν μόνο η Βουλγαρία (6,3%), η Λιθουανία (5,1%) και οριακά η Κροατία (4,9%), ενώ η Ελλάδα βρέθηκε σημαντικά πάνω από μεγάλες οικονομίες της Ευρωζώνης όπως η Γερμανία (2,7%), η Γαλλία (2,8%) και η Ιταλία (3,3%) . Σύμφωνα με την Eurostat, η ενέργεια εξακολουθεί να αποτελεί τον βασικό μοχλό του πληθωρισμού στην Ευρωζώνη. Οι τιμές της ενέργειας αυξήθηκαν κατά 10,9% σε ετήσια βάση τον Μάιο, έναντι αύξησης 10,8% τον Απρίλιο.
Αλλά ο πόλεμος δεν αποτελεί έναν “εξωγενή” παράγοντα για την εκτίναξη της ακρίβειας όπως θέλει να υποστηρίζει το αφήγημα της Νέας Δημοκρατίας. Η κυβέρνηση του Μητσοτάκη είναι χωμένη μέχρι το λαιμό στους πολέμους ΗΠΑ Ισραήλ από την Γάζα μέχρι το Ιράν και οι ελληνικές φρεγάτες περιπολούν από την Λιβύη μέχρι τον κόλπο του Άντεν για να εξυπηρετήσουν τα συμφέροντα και τις επιδιώξεις των ελλήνων καπιταλιστών. Η διπλή παρέμβαση του Βαγγέλη Μαρινάκη στην Telegraph και στο διεθνές συνέδριο των εφοπλιστών Ποσειδώνια για το άνοιγμα των στενών του Ορμούζ υπογράμμισε αυτή την διάσταση. Κάτω από αυτό το πρίσμα η ΕΕ ανακοίνωσε το πρόγραμμα ReArm Europe ύψους 800 δις ευρώ και ο Δένδιας εξήγγειλε εξοπλιστικό πρόγραμμα μαμούθ ύψους 28 δις ευρώ.
H δραματική αύξηση των τιμών της ενέργειας που κάνει τους εργάτες να υποφέρουν δεν έχει να κάνει μόνο με τον πόλεμο. Η ιδιωτικοποίηση της ΔΕΗ, “κατόρθωμα” του μετρ Χατζηδάκη και η παράδοση της στον Μυτιληναίο, τον Βαρδινογιάννη, τον Κοπελούζο και τα υπόλοιπα αρπακτικά μαζί με την διαπραγμάτευση των τιμών του ηλεκτρικού ρεύματος στο Χρηματιστήριο της ενέργειας αποτελεί παράγοντα που επιδεινώνει την κατάσταση.
Νόμος Κεραμέως για Συλλογικές Συμβάσεις
Παρά τις αντιδράσεις που πήραν απεργιακή μορφή με τη στάση εργασίας του Εργατικού Κέντρου Αθήνας στις 13 Φλεβάρη, η κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας έφερε στην Βουλή και ψήφισε την “Κοινωνική Συμφωνία” Κεραμέως-ΣΕΒ-Παναγόπουλου για τις Συλλογικές Συμβάσεις Εργασίας.
Μία από τις βασικές αλλαγές που έφερε το πλέγμα των αντεργατικών νόμων των μνημονίων ήταν η κατάργηση της δυνατότητας των ΓΣΕΕ και ΣΕΒ να διαπραγματεύονται το ύψος του κατώτατου μισθού και ημερομισθίου με νόμο του 2012.
Ο νόμος Κεραμέως 14 ολόκληρα χρόνια αργότερα αφήνει ανέπαφο το μνημονιακό καθεστώς καθώς δεν επαναφέρει τη δυνατότητα καθορισμού του κατώτατου μισθού στους κοινωνικούς εταίρους. Διατηρείται η αρμοδιότητα του κράτους να τον καθορίζει.
Όσον αφορά την μετενέργεια ο νόμος Κεραμέως παρατείνει επ' αόριστον την ισχύ μια συλλογικής σύμβασης που έληξε και μέχρι να υπογραφεί νέα. Ωστόσο η παγίδα της διάταξης είναι ότι αυτή θα έχει εφαρμογή μόνο για τις συλλογικές συμβάσεις που θα υπογραφούν από την ισχύ του νόμου και μετά και όχι για όσες έχουν ήδη υπογραφεί και οι οποίες θα υπόκεινται στο προηγούμενο νομικό καθεστώς της τρίμηνης μετενέργειας.3
Με το νέο νόμο διατηρείται η απαγόρευσή της επέκτασης των συλλογικών συμβάσεων και μόνο μειώνεται το ποσοτικό κριτήριο από το 50% στο 40%. Συνεπώς για να είναι δυνατή η επέκταση μιας συλλογικής σύμβασης σε έναν κλάδο θα πρέπει να υπογράφεται από την εργοδοτική οργάνωση που τα μέλη της απασχολούν το 40% των εργαζομένων του κλάδου ή του επαγγέλματος, και όχι το 50% που ισχύει σήμερα.
Πριν τα μνημόνια οι κλαδικές συλλογικές συμβάσεις μπορούσαν να επεκταθούν και να εφαρμοστούν στο σύνολο των εργαζομένων ενός κλάδου, ακόμη και σε εκείνους που δεν ήταν μέλη των συμβαλλόμενων συνδικαλιστικών οργανώσεων με απόφαση του Υπουργού Εργασίας αλλά αυτό καταργήθηκε.
Η συμφωνία δίνει την δυνατότητα να παρακάμπτεται αυτό το κριτήριο μόνο στην περίπτωση που την διαπραγμάτευση κάνει η ΓΣΕΕ κατόπιν κλήσης του κλαδικού σωματείου, και την αναγορεύει σε προνομιακό διαπραγματευτή. Οι αποκαλύψεις για την εμπλοκή του προέδρου της ΓΣΕΕ Παναγόπουλου στις κομπίνες με τα κονδύλια των προγραμμάτων «κατάρτισης» δείχνουν γιατί η κυβέρνηση και οι εργοδότες εμπιστεύονται τον πρόεδρο της ΓΣΕΕ σαν διαπραγματευτή. Επίσης παραμένει η δυνατότητα εξαιρέσεων για επιχειρήσεις που δεν θέλουν να εφαρμόσουν μία κλαδική σύμβαση και μπορούν να εφαρμόσουν μία επιχειρησιακή σύμβαση με χειρότερους όρους, η οποία θα υπερισχύει της κλαδικής.
Παρά τα αντιθέτως λεγόμενα η συμφωνία δεν καταργεί το ΓΕΜΗΣΟΕ, το φακέλωμα συνδικάτων και συνδικαλιστών, αλλά διατηρεί την υποχρέωση εγγραφής στο Μητρώο για την προσφυγή στον ΟΜΕΔ ή την επέκταση μιας ΣΣΕ.
Η ρύθμιση για τη διαιτησία δυσχεραίνει ακόμα περισσότερο το πλαίσιο. Τα σωματεία δεν έχουν κανένα δικαίωμα μονομερούς προσφυγής στη Διαιτησία για να υποχρεώσουν τους εργοδότες να διαπραγματευτούν μια σύμβαση. Ταυτόχρονα διατηρείται το δικαίωμα της εργοδοσίας για δικαστική προσβολή της απόφασης του ΟΜΕΔ όταν αυτή δεν είναι κομμένη και ραμμένη στα μέτρα της. Πριν τα μνημόνια δινόταν στα συνδικάτα η δυνατότητα για μονομερή προσφυγή στην διαιτησία.
Τσάκισμα της Επιθεώρησης Εργασίας
Σαν να μην έφτανε η ολομέτωπη επίθεση στις συλλογικές συμβάσεις η κυβέρνηση αποφάσισε να επιτεθεί και στο Σώμα Επιθεώρησης Εργασίας μόλις τρείς μήνες μετά το τραγικό έγκλημα στο εργοστάσιο της Βιολάντα στα Τρίκαλα που κόστισε τη ζωή σε πέντε εργάτριες.
«Με σχετικές ρυθμίσεις του πολυνομοσχεδίου του Υπουργείου Ανάπτυξης για την "απλούστευση του πλαισίου άσκησης οικονομικών δραστηριοτήτων του Ν.4442/2016", αυτού, δηλαδή, που επέτρεψε στη "Βιολάντα" να πάρει άδεια λειτουργίας με απλή κατάθεση των δικαιολογητικών και χωρίς κανέναν έλεγχο, το οποίο εγκρίθηκε την περασμένη βδομάδα από την Βουλή, γίνεται υπαγωγή της Επιθεώρησης Ασφάλειας και Υγείας από το Υπουργείο Εργασίας σε δομή του υπουργείου Ανάπτυξης (!), με ταυτόχρονη εισαγωγή ιδιωτών (!) στους ελεγκτικούς μηχανισμούς, ειδοποίηση (!) των εργοδοτών για επικείμενους ελέγχους, παροχή δυνατότητας στον εργοδότη να εξαιρεί (!) ελεγκτή από τον έλεγχο, να αρνείται (!), να διακόπτει (!) και να καταγγέλλει (!) τον έλεγχο».4
Τα εργοδοτικά εγκλήματα στους χώρους δουλειάς που βαφτίζονται “εργατικά δυστυχήματα” έσπασαν ρεκόρ 20ετίας με 201 εργάτες νεκρούς μέσα στο 2025. Εκτός από τα θανατηφόρα “Στα 20.498 ανήλθαν τα αναγγελθέντα εργατικά ατυχήματα το 2025, όπως αναφέρει η Έκθεση Απολογισμού της Επιθεώρησης Εργασίας. Πρόκειται για τον υψηλότερο αριθμό που έχει καταγραφεί από τη σύσταση και λειτουργία της υπηρεσίας το 2000. Η εικόνα αυτή αντικατοπτρίζει μια συνεχή επιδείνωση: το 2024 τα ατυχήματα ήταν 17.359, το 2023 ανέρχονταν σε 14.920, το 2022 σε 14.388 και το 2021 σε 11.957. Μέσα σε τέσσερα χρόνια, τα εργατικά ατυχήματα αυξήθηκαν κατά περισσότερο από 70%».
Το έγκλημα στη Βιολάντα έφερε και κάτι άλλο στο προσκήνιο. Οι πέντε εργάτριες που κάηκαν στους 1.000 βαθμούς κελσίου είχαν επιλέξει τη νυχτερινή βάρδια ως αναγκαστική λύση. Το συγκεκριμένο ωράριο τους επέτρεπε να φροντίζουν τα παιδιά τους κατά τη διάρκεια της ημέρας, καθώς η έλλειψη διαθέσιμων ή επαρκών δομών παιδικής μέριμνας καθιστούσε αδύνατη την πρωινή τους απασχόληση.
Ωστόσο, τη δεκαετία του 1990 στα χρόνια της κυβέρνησης του μπαμπά Μητσοτάκη καταργείται η απαγόρευση της νυχτερινής εργασίας των γυναικών στη βιομηχανία, που αποτελούσε μια κατάκτηση του εργατικού και γυναικείου κινήματος, στο πλαίσιο της δήθεν “ισότητας των φύλων” και της “ίσης μεταχείρισης”. Παρουσιάστηκε τότε ως “λύση” για την αύξηση του μισθού και τη φροντίδα της οικογένειας. Το αίτημα για δημόσιες και δωρεάν δομές και υπηρεσίες πρόνοιας, προσχολικής αγωγής, παιδικούς σταθμούς για τα παιδιά και φροντίδας των ηλικιωμένων πάει μαζί με το αίτημα για επαναφορά της απαγόρευσης της νυχτερινής βάρδιας για τις γυναίκες στην βιομηχανία που πρέπει να μπαίνει σε κάθε συλλογική σύμβαση εργασίας του κλάδου.
Παρά τις επιθέσεις της κυβέρνησης της Νέας Δημοκρατίας και των αφεντικών η εργατική τάξη αντιστέκεται, συγκροτείται και διεκδικεί. Νέα σωματεία συνεχίζουν και στήνονται και διεκδικούν συλλογικές συμβάσεις εργασίας, αυξήσεις στους μισθούς, ίση αμοιβή για ίση εργασία. Το Σωματείο Εργαζομένων στην Τσαμούρης Α.Ε. σε ανακοίνωσή του τον Γενάρη υπογράμμιζε μετά την επιτυχία της υπογραφής επιχειρησιακής συλλογικής σύμβασης εργασίας ως αποτέλεσμα πίεσης μέσα από κινητοποιήσεις και απεργίες :
«Πετύχαμε ο εισαγωγικός μισθός για όλες τις ειδικότητες που αφορά η ΕΣΣΕ να συμφωνηθεί στα 1.100 ευρώ (μικτά) που μεταφράζεται σε αύξηση 25% σε σχέση με τα 880 ευρώ (μικτά) της Εθνικής Γενικής Συλλογικής Σύμβασης Εργασίας που φέρει την υπογραφή της ΓΣΕΕ. Επιπλέον συμφωνήσαμε στην θέσπιση του μηχανισμού αναπροσαρμογής λόγω πληθωρισμού, δηλαδή στην αναπροσαρμογή των μισθών κλιμακωτά βάσει μηνιαίου μισθού έως 5%. Συμφωνήσαμε στην αναγνώριση 3 τριετιών αναγνωρίζοντας και την 12ετία 2012-2024 που έχει μπει στον “πάγο” και δεν αναγνωρίζεται ως προϋπηρεσία βάζοντας φρένο στην ουσιαστική ωρίμανση μισθών. Στην ΕΣΣΕ έγινε μία πρώτη προσπάθεια να αναγνωριστεί η δυσμηνόρροια και άλλες επιπλοκές της έμμηνου ρύσης σαν επαρκείς λόγοι χορήγησης αδείας εμμήνου ρύσεως. Εν τέλει μετά από συζητήσεις κατά τη διάρκεια της διαπραγμάτευσης υπήρξε η συμφωνία για θεσμοθέτηση μία ημέρας άδειας μηνιαίως που είναι ένα πρώτο σημαντικό βήμα. Επιπλέον διεκδικήσαμε και κερδίσαμε την κάλυψη εξόδων τεστ Παπ μία φορά ετησίως».
Δύο μήνες μετά, στον ίδιο κλάδο του εμπορίου, ακολούθησε η ανακοίνωση του Σωματείου Εργαζομένων στα Praktiker για υπογραφή Επιχειρησιακής Συλλογικής Σύμβασης Εργασίας μετά από 17 χρόνια.
Απεργιακός αγώνας
Στις 24 Ιουνίου τρεις μεγάλοι κλάδοι του ιδιωτικού τομέα προχώρησαν σε 24ωρη πανελλαδική απεργία οι εργαζόμενοι στον Τουρισμό Επισιτισμό, οι Οικοδόμοι και οι εργαζόμενοι σε Τρόφιμα, Γάλα και Ποτά διεκδικώντας συλλογικές συμβάσεις και αυξήσεις στους μισθούς, για όλες και όλους. Όπως σημείωνε η ανακοίνωσή του Συντονισμού Εργατικής Αντίστασης
«Η επιτυχία της απεργίας στις 24 Ιούνη, θα είναι τεράστιο χτύπημα σε εργοδότες και κυβέρνηση, γιατί γίνεται μέσα στη σεζόν και για τους τρείς κλάδους. Προφανώς είναι φουλ σεζόν για “την βαριά βιομηχανία” της χώρας, όπως λένε για τον τουρισμό-επισιτισμό, που κάθε χρόνο σπάει ρεκόρ κερδών φιλοξενώντας στις γειτονιές και τα νησιά μας χιλιάδες στρατιώτες του Ισραήλ, που έρχονται για ανάπαυλα από τις σφαγές μικρών παιδιών στην Παλαιστίνη. Αντίστοιχα είναι φουλ σεζόν για τον κλάδο των Τροφίμων και των ποτών που αυτήν την περίοδο δουλεύει με εξαντλητικά ωράρια και συνθήκες, για να καλύψει τις ανάγκες των εκατομμυρίων τουριστών, αλλά και για την οικοδομή που στην καλοκαιρινή περίοδο δουλεύει με τους πιο εντατικούς ρυθμούς για να πιάσει τα “χρονοδιαγράμματα” των μεγάλων έργων».
Στο κλάδο του Επισιτισμού έχουν στηθεί μία σειρά από πρωτοβάθμια σωματεία στις μεγάλες αλυσίδες εστίασης. E food, Mc Donald's, KFC καθώς και Σωματειακή Επιτροπή Εργαζομένων σε Everest-Goody's. Ντελιβεράδες, ψήστες, ταμίες, λαντζέρηδες οργανώνονται και διεκδικούν αποδεικνύοντας ότι η εργατική τάξη δεν είναι ηττημένη αλλά οργισμένη, με διάθεση αγώνα και στρέφεται μαζικά στα συνδικάτα για να οργανώσει τη μάχη των ΣΣΕ.
Νέα σωματεία στοίθηκαν αντίστοιχα στον κλάδο της τεχνολογίας και της πληροφορικής. Στην Skroutz , την Teleperformance,την Openbet, την e value που τα επιχειρησιακά σωματεία καλύπτουν προγραμματιστές, τεχνικούς δικτύου και εργαζόμενους στα call centers.
Στα κάτεργα του Ελληνικού το Σωματείο εργαζομένων στο εργοτάξιο μετατρέπει την απεργία σε 48ωρη με προκήρυξη απεργίας και στις 23 Ιουνίου. Ένας μεγάλος αριθμός εργατών στο ελληνικό είναι μετανάστες ανάμεσα τους και επιζώντες του εγκλήματος της Πύλου. «Ο θάνατος του Αχμεντ Γκολάμπ ήταν χαρακτηριστικό παράδειγμα που οδηγεί η απληστία του κέρδους μαζί με την παντελή έλλειψη μέτρων ασφάλειας: του δόθηκε εντολή να ξηλώσει σίδερα από την περίφραξη ασφάλειας για να χρησιμοποιηθούν στο χτίσιμο τοίχου, συνηθισμένη πρακτική που απαλλάσσει από την αγορά σιδήρου για εξοικονόμιση στο κόστος κατασκευής».5 Οι εργολάβοι πιέζουν τους εργάτες να ρισκάρουν τις ζωές τους με την απειλή της στέρηση της βίζας για όσους ήρθαν με διακρατικές συμφωνίες ή με απόλυση-σύλληψη-απέλαση για όσους δεν έχουν χαρτιά όταν απορρίπτονται οριστικά οι αιτήσεις ασύλου. Ο ρατσισμός είναι απαραίτητο εργαλείο για τα κέρδη των Λάτσηδων. Το Σωματείο διεκδικεί υπογραφή επιχειρησιακής συλλογικής σύμβασης σε ολόκληρο το έργο του Ελληνικού, μέτρα υγείας και ασφάλειας για την προστασία των εργαζομένων από εργατικά ατυχήματα, 7ωρο-5νθημερο-35ωρο.
Τα συνδικάτα απαιτούν λιγότερη δουλειά σαν απάντηση στο 13ωρο της Κεραμέως που προκαλεί σωματική και ψυχολογική εξόντωση των εργαζομένων και έχει σαν αποτέλεσμα την αύξηση των εργατικών ατυχημάτων. Σύμφωνα με έρευνα του ΙΝΕ-ΓΣΕΕ για τον χρόνο εργασίας και την εργασιακή καταπόνηση.
«Σχεδόν ένας στους τρεις εργαζομένους, 35,5%, δηλώνει ότι εργάζεται πέρα από το κανονικό του ωράριο. Από όσους εργάζονται επιπλέον ώρες, περισσότεροι από τους μισούς, 54,7%, δηλώνουν ότι πληρώνονται για αυτές, ενώ 34,5% δεν πληρώνεται και 8,9% δεν λαμβάνει χρηματική αμοιβή, αλλά άδεια ή ρεπό. Συνολικά, 43,4% δεν λαμβάνει άμεση χρηματική αμοιβή για την πρόσθετη εργασία του. [διαφ. 3, 14]. Η υπέρβαση του κανονικού ωραρίου αυξάνεται όσο μεγαλώνει το μέγεθος της επιχείρησης, ενώ η ένταση των υπερωριών παραμένει υψηλή και στις μεσαίες επιχειρήσεις. Στις επιχειρήσεις έως 9 εργαζομένων, το 32% δηλώνει ότι εργάζεται πέρα από το κανονικό ωράριο τουλάχιστον μερικές φορές, ενώ στις επιχειρήσεις 250 εργαζομένων και άνω το ποσοστό φτάνει το 45,4%».6
Ο Ανδρουλάκης σε βίντεο που ανέβασε το TikTok παρουσίασε την πρόταση του ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ για την “πιλοτική εφαρμογή” της 4ήμερης εργασίας. Η Κεραμέως, πάντα προκλητική, έσπευσε να απαντήσει για την τετραήμερη εργασία ανήμερα Πρωτομαγιάς. Τετραήμερη εργασία θα ισούται απολύσεις και κλείσιμο επιχειρήσεων δήλωσε ξεδιάντροπα.
Ο Μαρξ το 1865 ανέπτυξε στο έργο του «Μισθός, τιμή, κέρδος» πως θα μπορούσε να μειωθεί η εργάσιμη ημέρα. Θα μπορούσε να αντέξει η οικονομία την αύξηση στα μεροκάματα ή το σύνολο της οικονομίας θα βυθιζόταν στην άβυσσο όπως έλεγε τότε ο Ουέστον –και επαναλαμβάνει σήμερα η Κεραμέως.
Για να απαντήσει ο Μαρξ, γύρισε πίσω στο 1848 στη Βρετανία και τον νόμο για το “δεκάωρο” -τον περιορισμό της εργάσιμης ημέρας στις 10 από τις 12 ώρες. «Ο νόμος αυτός ήταν μια από τις μεγαλύτερες οικονομικές αλλαγές που συντελέστηκαν μπροστά στα μάτια μας. Ήταν μια ξαφνική και υποχρεωτική αύξηση των μισθών όχι σε μερικούς τοπικούς κλάδους, αλλά στους βασικούς βιομηχανικούς κλάδους, που χάρη σε αυτούς η Αγγλία κυριαρχεί στην παγκόσμια αγορά… Οι επίσημοι οικονομικοί εκπρόσωποι της αστικής τάξης… Ισχυρίζονταν πως η δωδέκατη ώρα που θέλατε να αφαιρέσετε από τον καπιταλιστή είναι ίσα-ίσα η μοναδική ώρα που έβγαζε το κέρδος του. Απειλούσαν με τρομερή καταστροφή».7
Ποιο ήταν το αποτέλεσμα; Ακριβώς το αντίθετο. Η αύξηση του μισθού παρά τη μείωση της εργάσιμης μέρας, η αύξηση της απασχόλησης, μία συνεχής πτώση των τιμών των προϊόντων, μία θαυμαστή ανάπτυξη της παραγωγικής δύναμης της εργασίας και μία πρωτάκουστη επέκταση των αγορών για τα εμπορεύματά τους.
Έχουμε την δυνατότητα να απλώσουμε τα παραδείγματα οργάνωσης και αντίστασης σε όλους τους κλάδους. Η εργατική τάξη δεν έχει να περιμένει τίποτα από «Μεσίες» όπως ο Αλέξης Τσίπρα. Στις «7 δεσμεύσεις» που παρουσίασε για το νέο του κόμμα ΕΛ.ΑΣ. η μία είχε τον τίτλο «Για ασπίδα στην ακρίβεια και δύναμη στην εργασία, για αξιοπρεπείς μισθούς, για στήριξη του κόσμου της εργασίας απέναντι στην εργοδοτική αυθαιρεσία». Αλλά αυτή παρέμεινε μία αόριστη διατύπωση χωρίς καμία αναφορά στα συνδικάτα και τους αγώνες τους, τον κατώτατο μισθό, τις ΣΣΕ, την κατάργηση των αντισυνδικαλιστικών νόμων της ΝΔ. Η επαναστατικής Αριστερά μπορεί να παίξει ρόλο στη ριζοσπαστικοποίηση και την συγκρότηση της εργατικής τάξης για να την οδηγήσει μέχρι το τέλος του δρόμου. Το Σοσιαλιστικό Εργατικό Κόμμα και το δίκτυο του Συντονισμού Εργατικής Αντίστασης θα δώσουν όλες τους τις δυνάμεις σε αυτήν την κατεύθυνση.
Σημειώσεις
1. OECD warns of ‘dark scenario’ if Gulf energy crisis drags on, Financial Times
https://www.ft.com/content/c79f9b4a-4793-4fe9-b031-81c56511893c?syn-25a6b1a6=1
2. Εurostat: Στο 5% εκτινάχθηκε ο πληθωρισμός στην Ελλάδα τον Μάιο – Στο 3,2% στην Ευρωζώνη, https://w ww.naftemporiki.gr/finance/economy/2118295/eurostat-sto-5-ektinachthike-o-plithorismos-stin-ellada-ton-maio-sto-32-stin-eyrozoni/
3. Συλλογικές συμβάσεις: Υπέρ ή σε βάρος των εργαζομένων; Το νέο νομοσχέδιο , https://www.tovima.gr/2026/02/12/society/syllogikes-symvaseis-yper-i-se-varos-ton-ergazomenon-to-neo-nomosxedio/
4. Όχι νέες “Βιολάντες”: Διαλύουν την Επιθεώρηση Εργασίας, Γιώργος Ράγκος https://ergatiki.gr/article.php?id=38089
5. Αγώνας στα κάτεργα του Ελληνικού, Πέτρος Κωνσταντίνου https://ergatiki.gr/article.php?id=37552
6. Ερευνα ΙΝΕ ΓΣΕΕ : Χρονος Εργασιας και Εργασιακη Καταπονηση, https://www.inegsee.gr/ekdosi/erevna-ine-gsee-chronos-ergasias-ke-ergasiaki-kataponisi/
7. Μισθός, τιμή και κέρδος, Κ. Μάρξ, Σύγχρονη Εποχή